IP66 là gì? Cấp bảo vệ chống bụi và chống nước của thiết bị điện

Xem mục lục

IP66 là cấp bảo vệ của vỏ thiết bị điện, cho biết vỏ kín bụi hoàn toàn và chịu được tia nước mạnh.[1][6] Hệ mã này nằm trong IEC 60529 với tiêu đề Degrees of protection provided by enclosures (IP Code), áp dụng cho vỏ thiết bị điện có điện áp danh định không quá 72,5 kV.[2]

IP66 là cấp bảo vệ kín bụi hoàn toàn và chịu tia nước mạnh theo IEC 60529
IP66: chữ số 6 thứ nhất là kín bụi, chữ số 6 thứ hai là chịu tia nước mạnh. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][2][6][11].

Hai điều kiện kín bụi và chịu tia nước mạnh khiến IP66 phổ biến trên thiết bị lắp ngoài trời, trong đó có biến tần và tủ điện của hệ điện mặt trời.[7] Mã IP chỉ mô tả khả năng chống bụi và chống nước, không mô tả chống ăn mòn hay chống va đập.[11] Bắc Mỹ dùng hệ NEMA Type nên cần bảng đối chiếu riêng khi đọc hồ sơ kỹ thuật.[10]

Bài viết trình bày cấu trúc mã IP, phép thử, so sánh các cấp bảo vệ và những hiểu nhầm thường gặp về IP66.[1]

1. IP66 là gì và hai chữ số 6 nói lên điều gì?

IP66 gồm hai chữ số đặc trưng theo IEC 60529: chữ số thứ nhất chỉ mức chống vật rắn và bụi, chữ số thứ hai chỉ mức chống nước.[2][1] Chữ số thứ nhất bằng 6 là mức cao nhất trên thang 0 tới 6, nghĩa là không có bụi lọt vào bên trong vỏ.[1] Chữ số thứ hai bằng 6 là mức chịu tia nước mạnh, khác mức 5 chịu tia nước thường và mức 7 chịu ngâm nước tạm thời.[6] Nhờ vậy, chuẩn IP66 phù hợp với thiết bị điện lắp ngoài trời.[7]

IP66: biến tần, hộp đấu nối và tủ điện lắp ngoài trời dưới mái che tại công trình 128 kWp của Việt Nam Solar ở Thủ Đức
IP66 thường được công bố cho biến tần, tủ điện và hộp đấu nối lắp ngoài trời; ảnh công trình 128 kWp tại Thủ Đức. Nguồn: Việt Nam Solar, hệ thống điện mặt trời showroom ô tô 128 kWp tại Thủ Đức.
Cấp IPChữ số thứ nhất: bụiChữ số thứ hai: nước
IP656: kín bụi5: chịu tia nước
IP666: kín bụi6: chịu tia nước mạnh
IP676: kín bụi7: chịu ngâm nước tạm thời
IP686: kín bụi8: chịu ngâm nước liên tục
Nhãn mức chống bụi và chống nước trong bảng lấy theo tài liệu thử nghiệm của UL [6].

Cấp IP66 cho biết gì và không cho biết gì

Cấp bảo vệ IP66 cho biết vỏ thiết bị ngăn được bụi và chịu được tia nước, với mức 6 đầu tiên được IEC mô tả là không có bụi lọt vào bên trong.[1] Mã IP không mô tả khả năng chịu va đập cơ học của vỏ, nên cần đọc thêm tài liệu thông số của hãng để biết giới hạn môi trường lắp đặt.[5][19]

IP66 mô tả khả năng chống bụi và chống nước của vỏ, không mô tả chịu va đập
IP66 cho biết vỏ ngăn bụi và chịu tia nước; mã IP không nói về va đập cơ học. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][5][19].

IEC 60529 ra đời và cập nhật khi nào

Tiêu chuẩn gốc là IEC 60529 ấn bản 2.0, ban hành ngày 30 tháng 11 năm 1989, dùng để phân loại cấp bảo vệ của vỏ cho thiết bị điện tới 72,5 kV.[2] Bản hợp nhất ấn bản 2.2 gộp sửa đổi năm 1999 và năm 2013, ban hành ngày 29 tháng 8 năm 2013.[3] Toàn văn được bán trên webstore của IEC nên chi tiết không công bố miễn phí.[3]

IP66 và các mốc ban hành IEC 60529: 1976, 30/11/1989, 29/8/2013
IP66 được phân loại theo IEC 60529, bản hợp nhất 2.2 ban hành ngày 29/8/2013. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][2][3][4].

Thiết bị ngoài trời nào thường đạt IP66

Biến tần, tủ điện và hộp đấu nối là những thiết bị điện lắp ngoài trời thường đạt chuẩn IP66.[7] UL Solutions thử nghiệm vỏ tủ điện theo các cấp IP54, IP66 và IP69, đồng thời thử các cấp Type 1, Type 3R và Type 4X theo hệ Bắc Mỹ.[7] Phụ kiện gắn thêm lên vỏ cũng phải giữ được độ kín môi trường của vỏ.[8]

IP66 trên biến tần, tủ điện, hộp đấu nối và các cấp IP, NEMA Type do UL Solutions thử nghiệm
IP66 trên thiết bị ngoài trời; UL Solutions thử vỏ tủ theo IP54, IP66, IP69 và Type 1, 3R, 4X. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [7][8].

2. Cách đọc mã IP theo tiêu chuẩn IEC 60529

Mã IP gồm hai chữ cái IP và hai chữ số đặc trưng đứng liền sau: chữ số thứ nhất chạy từ 0 tới 6 cho vật rắn và bụi, chữ số thứ hai chạy từ 0 tới 9 cho nước.[1] IEC 60529 do Ban kỹ thuật TC 70 của IEC soạn thảo và ban hành lần đầu năm 1976, nhằm gom mọi yêu cầu về bảo vệ bằng vỏ vào một tài liệu duy nhất.[1]

Ý nghĩa chung của hệ mã IP và các cấp bảo vệ khác được trình bày ở bài chỉ số IP là gì.

IP66 tách thành chữ cái IP, chữ số thứ nhất 6 và chữ số thứ hai 6 theo IEC 60529
IP66 gồm hai chữ cái IP và hai chữ số đặc trưng: chống vật rắn, bụi và chống nước. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][2].
Ý nghĩa chung của hệ mã IP và các cấp bảo vệ khác được trình bày ở bài chỉ số IP là gì.

Hai chữ số trong mã IP chạy từ đâu tới đâu

Ở vị trí thứ nhất, chữ số 0 nghĩa là vỏ không có bảo vệ chống vật rắn, còn chữ số 6 nghĩa là không có bụi lọt vào bên trong.[1] Ở vị trí thứ hai, chữ số 0 nghĩa là không có bảo vệ chống nước, còn chữ số 9 ứng với nước nóng áp suất cao phun từ nhiều góc.[1]

IP66 trên thang chữ số thứ nhất từ 0 tới 6 và chữ số thứ hai từ 0 tới 9
IP66 nằm ở mức 6 của thang 0 tới 6 (bụi) và thang 0 tới 9 (nước). Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][6].

IEC 60529 áp dụng cho thiết bị nào

Tiêu chuẩn áp dụng cho vỏ của thiết bị điện có điện áp danh định không quá 72,5 kV, với bản đang lưu hành mang số hiệu IEC 60529:1989+AMD1:1999+AMD2:2013 CSV.[2][3] Sửa đổi 2 ban hành ngày 29 tháng 8 năm 2013 và giữ nguyên tiêu đề về mã IP; vì toàn văn trả phí, mọi bảng điều kiện thử phải tra trực tiếp trong tài liệu gốc.[4]

Mã IK khác mã IP thế nào

Mã IK nằm trong IEC 62262 và mô tả khả năng chống va đập cơ học từ bên ngoài, với bản hợp nhất ấn bản 1.1 ban hành ngày 3 tháng 9 năm 2021.[5] UL mô tả thang IK từ IK00 (không bảo vệ) tới IK10 (năng lượng va đập 20 J).[6] Cấp bảo vệ IP66 không nói gì về khả năng chịu va đập.[5]

IP66 và mã IK: IEC 60529 chống bụi nước, IEC 62262 chống va đập IK00 tới IK10
IP66 không nói về va đập; khả năng chống va đập do mã IK theo IEC 62262 mô tả. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [3][5][6].

3. Chữ số 6 đầu tiên trong IP66 nghĩa là gì?

Chữ số đặc trưng thứ nhất mô tả mức chống vật rắn và bụi, và mức 6 là mức cao nhất, nghĩa là không có bụi lọt vào vỏ.[1] UL ghi nhãn mức này là dust-tight, tức kín bụi hoàn toàn.[6] Sandia mô tả bụi, muội và hạt hữu cơ tích tụ theo thời gian trên bề mặt lắp ngoài trời, nên IP66 hợp với vị trí lắp đặt nhiều bụi.[24]

IP66: kỹ thuật viên Việt Nam Solar đấu nối biến tần và tủ điện tại hệ 158 kWp Toyota Tây Ninh
IP66 và vị trí lắp đặt nhiều bụi: đấu nối biến tần, tủ điện tại hệ 158 kWp Toyota Tây Ninh. Nguồn: Việt Nam Solar, hệ điện mặt trời 158 kWp tại Toyota Tây Ninh.

Các mức chống bụi thấp hơn khác mức 6 ra sao

UL ghi mức 6 là dust-tight trong tài liệu hướng dẫn thử nghiệm IP và IK.[6] Các mức thấp hơn trên thang 0 tới 6 chỉ giới hạn lượng vật rắn lọt vào.[1] Vỏ tủ đặt tại khu vực nhiều bụi nên chọn mức 6 của chữ số thứ nhất.[24]

IP66: chữ số thứ nhất bằng 6 nghĩa là kín bụi hoàn toàn, không có bụi lọt vào vỏ
IP66: mức 6 của chữ số thứ nhất là dust-tight, kín bụi hoàn toàn. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][6][24].

Bụi bám ảnh hưởng thế nào tới hệ điện mặt trời

Sandia nêu bụi, muội và hạt hữu cơ tích tụ trên bề mặt tấm pin theo thời gian, hấp thụ và tán xạ ánh sáng trước khi tới tế bào quang điện.[24] Mức tích tụ thay đổi theo vùng nông nghiệp, khu công nghiệp và tuyến đường xe chạy, còn độ ẩm và lượng mưa ảnh hưởng tới mức tích tụ và khả năng tự làm sạch.[24]

IP66 và bụi ngoài trời: bụi, muội, hạt hữu cơ tích tụ trên tấm pin theo Sandia
IP66 phù hợp vị trí nhiều bụi; bụi tích tụ thay đổi theo vị trí, độ ẩm và lượng mưa. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [24].

Vỏ tủ điện ngoài trời theo IEC 62208

IEC 62208:2023 quy định yêu cầu chung cho vỏ rỗng dùng cho tủ đóng cắt hạ áp, trong nhà hoặc ngoài trời, tới 1 000 V AC hoặc 1 500 V DC.[16] Vỏ rỗng do nhà sản xuất vỏ cung cấp trước khi nhà lắp ráp gắn thiết bị đóng cắt vào, sau đó tủ hoàn chỉnh được đánh giá theo bộ IEC 61439.[16]

IP66 cho tủ điện: vỏ rỗng IEC 62208:2023, gắn thiết bị đóng cắt, tủ hoàn chỉnh IEC 61439
IP66 trên tủ điện: từ vỏ rỗng IEC 62208:2023 tới tủ hoàn chỉnh theo IEC 61439. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [16][17].

4. IP66 chịu nước đến mức nào?

IP66 chịu được tia nước mạnh: chữ số thứ hai bằng 6 được UL mô tả là powerful water jets.[6] Trên thang chống nước của IEC, mức này nằm giữa mức 0 không bảo vệ và mức 9 ứng với nước nóng áp suất cao phun từ nhiều góc khác nhau.[1]

Mỗi mức chống nước có điều kiện thử riêng

Mỗi mức trên thang chống nước ứng với một điều kiện thử riêng ghi trong IEC 60529.[3] Muốn biết chi tiết từng điều kiện thử, cần mua toàn văn tiêu chuẩn từ IEC.[3]

IP66 có chịu được ngập nước không

Cấp IP66 thuộc nhóm chịu tia nước mạnh.[6] NEMA xếp Type 4 và Type 4X ứng với IP65 và IP66, trong khi Type 6 ứng với IP65, IP66 và IP67.[12] Vì vậy IP66 không đồng nghĩa với chịu ngập nước.[12]

IP66 chịu tia nước mạnh, khác IP67 và IP68 chịu ngâm nước
IP66 chịu tia nước mạnh nhưng không đồng nghĩa với chịu ngập nước. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][6][12].

Nước ngưng tụ vẫn có thể đọng trong vỏ kín

Báo cáo IEA-PVPS ghi nhận nước ngưng tụ lọt vào một biến tần tích hợp trên tấm pin, do hơi ẩm ngưng tụ không thoát ra được và đọng lại trong hộp đấu nối.[21] Báo cáo khuyến nghị bố trí lỗ thoát nước ngưng cho mọi hộp và vỏ đặt ngoài trời, kể cả biến tần.[21]

IP66 và nước ngưng tụ trong vỏ: khuyến nghị lỗ thoát nước ngưng của IEA-PVPS
IP66 không đề cập nước ngưng tụ; IEA-PVPS khuyến nghị lỗ thoát nước ngưng cho vỏ ngoài trời. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [21].

5. Cách thử nghiệm và cấp chứng nhận IP66

Điều kiện thử cho từng chữ số của mã IP nằm trong toàn văn IEC 60529, bản hợp nhất ấn bản 2.2 ban hành ngày 29 tháng 8 năm 2013, được bán trên webstore của IEC nên phần chi tiết không công bố công khai.[3] Phép thử chia thành nhóm chống vật rắn lạ và nhóm chống nước, khớp với hai chữ số của mã.[9] Phòng thử nghiệm bên thứ ba như UL Solutions thực hiện các phép thử này để cấp chứng nhận.[7]

Ai thử nghiệm và cấp chứng nhận IP66

UL Solutions cung cấp dịch vụ thử nghiệm đầy đủ cho các cấp IP54, IP66 và IP69, cùng các cấp Type 1, Type 3R và Type 4X theo hệ Bắc Mỹ.[7] Thông số IP66 trên đèn năng lượng mặt trời cũng dùng đúng hệ mã này.[6] Sau khi lắp đặt hệ nối lưới, IEC 62446-1 quy định hồ sơ tài liệu phải bàn giao cho khách hàng.[19]

Hai nhóm phép thử theo IEC 60529

Hồ sơ xác minh của UL nêu phích cắm và đầu nối được thử theo IEC 60529, gồm phép thử chống vật rắn lạ và phép thử chống nước.[9] Hai nhóm này khớp với hai chữ số đặc trưng của mã IP, nên với cấp IP66, cả hai phép thử đều phải đạt mức 6.[1]

IP66 cần đạt mức 6 ở cả phép thử chống vật rắn lạ và phép thử chống nước theo IEC 60529
IP66: hai nhóm phép thử khớp với hai chữ số, cả hai phải đạt mức 6. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][3][7][9].

Phép thử IP bỏ qua những yếu tố nào

NEMA nêu rõ hệ IP chỉ xét bảo vệ chống nước và chống bụi, còn hệ NEMA Type xét thêm đóng băng và khả năng chống ăn mòn.[11] Tài liệu NEMA cũng nhắc tới thử dầu và thử lão hóa gioăng, hai phép thử hệ IEC không thực hiện.[10] Riêng ăn mòn của tấm pin trong môi trường muối được thử theo IEC 61701:2020.[18]

IP66 chỉ xét bụi và nước; va đập, ăn mòn, đóng băng, dầu, lão hóa gioăng thuộc tiêu chuẩn khác
IP66 không bao gồm va đập (IEC 62262), ăn mòn (UL 50/50E, IEC 61701), đóng băng, dầu, gioăng (NEMA). Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [5][8][10][11][18].

6. Phân biệt IP66 với IP65, IP67 và IP68

Bốn cấp IP65, IP66, IP67 và IP68 đều có chữ số thứ nhất bằng 6, nên điểm khác chỉ nằm ở chữ số thứ hai, tức điều kiện thử chống nước.[1] Chữ số 6 ứng với tia nước mạnh theo mô tả của UL, còn các chữ số lớn hơn ứng với điều kiện thử bằng cách ngâm nước trên thang 0 tới 9 của IEC.[6][1] NEMA dùng bảng quy đổi riêng để đối chiếu Type với các cấp IP này.[12]

IP66 so với IP65, IP67, IP68: cùng kín bụi, khác ở chữ số chống nước
IP66 so với IP65, IP67, IP68: tia nước, tia nước mạnh, ngâm tạm thời, ngâm liên tục. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][6].

IP65 và IP66 khác nhau ở đâu

Cả IP65 và IP66 đều kín bụi, nên điều kiện thử nước là điểm khác biệt duy nhất.[1] NEMA xếp Type 4 và Type 4X ứng với cả IP65 và IP66, vì vậy hai cấp này thường xuất hiện cùng nhau trong hồ sơ thiết bị ngoài trời.[12]

IP66 khác IP67 và IP68 ở đâu

IP66 được thử bằng tia nước mạnh, IP67 được thử bằng cách ngâm thiết bị trong nước một thời gian ngắn, còn IP68 là mức chịu ngâm nước liên tục.[6] Thiết bị chịu mưa tạt hoặc xịt rửa cần mức chịu tia nước như IP66, thiết bị có thể bị ngập cần mức ngâm nước như IP67 hoặc IP68. NEMA xếp Type 6 ứng với IP65, IP66 và IP67, còn Type 6P ứng với IP65, IP66, IP67 và IP68.[12] Chiều quy đổi chỉ đi từ NEMA Type sang cấp IP, không đi ngược lại.[10]

Khi nào IP66 là lựa chọn phù hợp

Cấp IP66 là mức phổ biến cho tủ điện và biến tần ngoài trời.[7] Cấp cao hơn không tự động phù hợp hơn cho mọi tình huống lắp đặt, và cấp IP không thay thế cấp Enclosure Type khi hồ sơ yêu cầu hệ Bắc Mỹ.[11] Nên đối chiếu điều kiện lắp đặt thực tế với tài liệu thông số của hãng.[19]

IP66 cho mưa tạt, xịt rửa; IP67 hoặc IP68 cho vị trí có thể bị ngập
IP66 hay IP67, IP68: chọn theo điều kiện nước thực tế tại vị trí lắp đặt. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [6][11][19].

7. Biến tần và tủ điện mặt trời đạt IP66 theo tiêu chuẩn nào?

Biến tần thuộc nhóm thiết bị chuyển đổi công suất có yêu cầu an toàn theo bộ IEC 62109, còn tấm pin theo IEC 61730-1:2023 về yêu cầu kết cấu bảo đảm an toàn điện và cơ.[13][15] IEC 62109-1 mang tiêu đề Safety of power converters for use in photovoltaic power systems, ban hành ngày 28 tháng 4 năm 2010, và phần 2 nêu yêu cầu riêng cho biến tần, dùng cùng phần 1.[13][14] Cấp bảo vệ IP66 là thông số vỏ do hãng công bố cho các thiết bị này.[7]

IP66: hai biến tần, tủ điện AC và tủ đấu nối DC trên giá thép tại hệ 200 kWp Toyota Cần Thơ
IP66 là thông số vỏ do hãng công bố; ảnh biến tần và tủ điện hệ 200 kWp Toyota Cần Thơ. Nguồn: Việt Nam Solar, hệ điện mặt trời 200 kWp tại Toyota Cần Thơ.

IP66 trên biến tần

IEC 62109-2:2011 áp dụng cho biến tần nối lưới, biến tần độc lập và biến tần đa chế độ.[14] Phần 1 đặt yêu cầu tối thiểu về chống điện giật, chống cháy và chống nguy hiểm cơ học, còn cấp bảo vệ IP66 của vỏ biến tần được phân loại theo IEC 60529.[13][2]

IP66 trên tủ điện ngoài trời

Vỏ rỗng của tủ hạ áp tuân theo IEC 62208:2023 ấn bản 3.0, ban hành ngày 1 tháng 6 năm 2023.[16] Tủ hoàn chỉnh được đánh giá theo IEC 61439-1:2020 ấn bản 3.0, ban hành ngày 5 tháng 5 năm 2020, tiêu chuẩn nêu định nghĩa chung, điều kiện vận hành và yêu cầu kết cấu cho tủ đóng cắt hạ áp.[17] Cấp bảo vệ IP66 của tủ phải khớp với vị trí lắp đặt ngoài trời.[16]

IP66 và mốc ban hành IEC 62109-1, IEC 62109-2, IEC 62446-1, IEC 61439-1, IEC 61730-1, IEC 62548-1, IEC 62208
IP66 và các tiêu chuẩn đi kèm, ban hành từ 28/4/2010 tới 1/6/2023. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [13][14][15][16][17][19][20].

Ghi IP66 vào hồ sơ thiết kế và nghiệm thu

Thiết kế dàn pin theo IEC 62548-1:2023, tiêu chuẩn nêu yêu cầu cho dây dẫn một chiều, thiết bị bảo vệ, đóng cắt và nối đất.[20] Hồ sơ nghiệm thu và kiểm tra hệ nối lưới theo IEC 62446-1 bản hợp nhất năm 2018, và cấp bảo vệ IP66 nên được ghi trong hồ sơ bàn giao cho chủ đầu tư.[19]

IP66 cùng các tiêu chuẩn cho tấm pin, biến tần, tủ điện, dàn pin và hồ sơ nghiệm thu
IP66 là thông số vỏ theo IEC 60529; mỗi thiết bị còn theo bộ tiêu chuẩn riêng. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [2][7][13][14][15][16][17][19][20].

8. IP66 có tương đương NEMA Type 4 không?

Không thể coi IP66 tương đương Type 4, vì NEMA chỉ cho quy đổi từ Type sang cấp IP, không theo chiều ngược lại.[10][12] Bản tin kỹ thuật số 123 của NEMA, phê duyệt ngày 8 tháng 3 năm 2023, xếp Type 4 và Type 4X ứng với IP65 và IP66.[12] Bắc Mỹ dùng hệ NEMA Type thay cho mã IP của IEC, và NEMA thử thêm nhiều yếu tố hệ IP không xét tới.[10]

IP66: cáp DC đi vào phía dưới biến tần và hộp đấu nối tại hệ 80 kWp ở Sóc Trăng
IP66 của cả hệ phụ thuộc mắt xích yếu nhất, kể cả điểm đấu nối cáp; ảnh hệ 80 kWp tại Sóc Trăng. Nguồn: Việt Nam Solar, hệ thống điện mặt trời showroom ô tô 80 kWp tại Sóc Trăng.

Vì sao chỉ đổi được từ NEMA sang IP

Bảng đối chiếu trong tài liệu NEMA Enclosure Types ghi rõ không dùng để đổi cấp IP thành Type.[10] Vì vậy thiết bị đạt IP66 không tự động đạt Type 4.[11]

IP66 và NEMA Type: Type 4, 4X ứng với IP65, IP66; Type 6 ứng với IP65 tới IP67; chỉ quy đổi một chiều
IP66 không tự động đạt Type 4; NEMA chỉ cho quy đổi từ Type sang IP. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [10][11][12].

NEMA thử thêm những gì hệ IP không có

NEMA thử thêm ăn mòn, đóng băng, dầu và lão hóa gioăng làm kín, các phép thử hệ IP không thực hiện.[10] Tài liệu hỏi đáp của NEMA nêu không thể khẳng định một cấp IP tương đương một cấp Type, và Điều 110.28 của NEC ghi cấp IP không thay thế cấp Enclosure Type.[11]

Độ kín của cả hệ phụ thuộc mắt xích yếu nhất

Bản tin NEMA số 123 nêu cấp bảo vệ chung phụ thuộc mắt xích yếu nhất trong chuỗi lắp đặt, chẳng hạn ống mềm kim loại kín nước chỉ đạt cấp IP khi ghép đúng phụ kiện và vỏ tủ phù hợp.[12] Phụ kiện gắn lên vỏ như tấm che mưa, nút bịt lỗ và bộ quạt lọc đều ảnh hưởng tới độ kín, và UL 50, UL 50E đánh giá khả năng duy trì độ kín môi trường của các phụ kiện đó.[8]

IP66 của cả hệ phụ thuộc mắt xích yếu nhất: vỏ tủ, phụ kiện và ống mềm kim loại kín nước
IP66 của hệ lắp đặt: tấm che mưa, nút bịt lỗ, bộ quạt lọc đều ảnh hưởng tới độ kín. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [8][12].

9. Vì sao thiết bị đạt IP66 vẫn có thể hỏng?

Mã IP chỉ mô tả khả năng chống bụi và chống nước của vỏ, nên IP66 không phải bảo chứng cho mọi điều kiện ngoài trời.[11] Ăn mòn, đóng băng và va đập cơ học nằm ngoài phạm vi của mã IP, và nước ngưng tụ sinh ra bên trong vỏ cũng không được mã IP đề cập.[10][21] Hồ sơ kỹ thuật vì vậy cần nhiều thông số chứ không chỉ một cấp bảo vệ IP.[19]

IP66: bốn hiểu nhầm thường gặp và thực tế theo NEMA, IEA-PVPS
IP66 không phải bảo chứng ngoài trời, không phải chống ngập và không phải NEMA Type 4. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [11][12][21].

Va đập và ăn mòn do tiêu chuẩn khác đánh giá

Khả năng chống va đập cơ học do IEC 62262 và mã IK mô tả, với thang IK theo UL chạy từ IK00 tới IK10, năng lượng va đập tới 20 J.[5][6] Chống ăn mòn và chống lão hóa do tia tử ngoại được đánh giá theo UL 50 và UL 50E, riêng tấm pin có phép thử ăn mòn sương muối theo IEC 61701:2020.[8][18]

Nước ngưng tụ và hỏng hóc biến tần

Báo cáo IEA-PVPS T7-08:2002 ghi nhận nước ngưng tụ đọng lại trong hộp đấu nối và khuyến nghị bố trí lỗ thoát nước ngưng cho vỏ đặt ngoài trời.[21] Cùng báo cáo nêu biến tần là bộ phận yếu nhất trong hệ nối lưới, chiếm 66 % số sự cố được ghi nhận trong các báo cáo khảo sát.[21]

Độ ẩm và nhiệt vẫn làm thiết bị lão hóa

NREL thử nghiệm gia tốc với độ ẩm, nhiệt và tia tử ngoại để sớm nhận biết nguy cơ hỏng, nhằm dự báo hiệu năng và tuổi thọ thiết bị ngoài hiện trường.[23] Báo cáo IEA-PVPS về hỏng hóc tấm pin nêu hơi ẩm khuếch tán vào lớp EVA có thể ngưng tụ tại vùng bong tách, và cấp IP66 không loại trừ các cơ chế lão hóa này.[22]

IP66 và độ bền: biến tần chiếm 66 % số sự cố trong khảo sát IEA-PVPS; ẩm, nhiệt, tia tử ngoại gây lão hóa
IP66 không loại trừ lão hóa; biến tần chiếm 66 % số sự cố được ghi nhận (IEA-PVPS T7-08:2002). Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [21][22][23].

10. Câu hỏi thường gặp về IP66

Phần này gom các câu hỏi thường gặp về IP66, trả lời theo IEC 60529 và tài liệu công bố của các tổ chức tiêu chuẩn.[1][2] Chi tiết từng phép thử nằm trong toàn văn tiêu chuẩn trả phí, còn phần đối chiếu với hệ Bắc Mỹ dựa trên tài liệu của NEMA.[3][10]

IP66 hỏi đáp: khái niệm, tiêu chuẩn IEC 60529, cách ghi mã, chống nước
IP66 hỏi đáp: khái niệm, tiêu chuẩn gốc, cách ghi IP 66 và khả năng chống nước. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][2][3][6][11][12].

Q1IP66 là gì?

IP66 là cấp bảo vệ của vỏ thiết bị điện, cho biết vỏ kín bụi hoàn toàn và chịu được tia nước mạnh.[1][6] Chữ số 6 đầu tiên nghĩa là không có bụi lọt vào bên trong, chữ số 6 thứ hai nghĩa là vỏ chịu được tia nước mạnh.[1][6]

Q2Tiêu chuẩn IP66 là gì?

Tiêu chuẩn gốc là IEC 60529 với tiêu đề Degrees of protection provided by enclosures (IP Code), và IP66 là một cấp trong hệ phân loại đó.[2][1] Ấn bản 2.0 ban hành ngày 30 tháng 11 năm 1989, bản hợp nhất 2.2 ban hành ngày 29 tháng 8 năm 2013.[3]

Q3IP 66 và IP66 có phải là một không?

Cách ghi IP 66 có dấu cách và IP66 cùng chỉ một cấp bảo vệ, vì mã IP gồm hai chữ cái IP và hai chữ số đặc trưng đứng liền sau.[1] IEC 60529 quy định hệ mã này cho thiết bị điện tới 72,5 kV.[2]

Q4Ý nghĩa cấp bảo vệ IP66 là gì?

Cấp bảo vệ IP66 nghĩa là vỏ kín bụi và chịu được tia nước mạnh.[1] Mã IP không mô tả chống ăn mòn, chống đóng băng hay chống va đập, nên cần đọc thêm tài liệu thông số của hãng.[11][19]

Q5Chỉ số IP66 là gì?

Chỉ số IP66 là hai chữ số đặc trưng ghép sau chữ IP: chữ số thứ nhất mô tả mức chống vật rắn và bụi trên thang 0 tới 6, chữ số thứ hai mô tả mức chống nước trên thang 0 tới 9.[1]

Q6IP66 có chống nước không?

IP66 nằm ở mức 6 của thang chống nước, mức UL mô tả là powerful water jets, tức tia nước mạnh.[1][6] Mức này không mô tả điều kiện ngâm nước nên không nên hiểu là chống ngập.[12]

IP66 hỏi đáp: thang chống nước, tủ điện, biến tần, NEMA Type 4, IP66 và IP67
IP66 hỏi đáp: tủ điện, biến tần, NEMA Type 4 và khác biệt với IP67. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [1][6][10][12][14][16][17].

Q7Cấp độ bảo vệ chống nước IP66 nằm ở mức nào?

IP66 nằm ở mức 6 trên thang chống nước của IEC, thang chạy từ mức 0 không bảo vệ tới mức 9 nước nóng áp suất cao.[1] NEMA xếp Type 4 và Type 4X ứng với IP65 và IP66.[12]

Q8Tủ điện ngoài trời chỉ số IP66 theo tiêu chuẩn nào?

Vỏ rỗng của tủ hạ áp theo IEC 62208:2023, dùng được trong nhà hoặc ngoài trời, còn tủ hoàn chỉnh được đánh giá theo IEC 61439-1:2020 ấn bản 3.0.[16][17] Cấp bảo vệ IP66 của vỏ được phân loại theo IEC 60529.[2]

Q9Chỉ số bảo vệ IP66 của biến tần năng lượng mặt trời có ý nghĩa gì?

Biến tần năng lượng mặt trời chuẩn IP66 có vỏ kín bụi và chịu tia nước mạnh.[1] An toàn của biến tần theo IEC 62109-2:2011, dùng cùng IEC 62109-1:2010.[14] Báo cáo IEA-PVPS ghi nhận biến tần là bộ phận hay gặp sự cố nhất trong hệ nối lưới.[21]

Q10IP66 và IP67 khác nhau thế nào?

IP66 và IP67 cùng kín bụi ở chữ số thứ nhất, nhưng IP66 chịu được tia nước mạnh còn IP67 chịu được ngâm nước tạm thời.[1][6] Thiết bị chịu mưa tạt hoặc xịt rửa cần mức như IP66, thiết bị có thể bị ngập tạm thời cần IP67.

11. Việt Nam Solar và danh sách cửa hàng

Việt Nam Solar là nhà phân phối chính hãng hơn 20 thương hiệu điện mặt trời hàng đầu thế giới. Công ty hoạt động từ năm 2018, giữ vai trò tổng thầu EPC và đơn vị ESCO cho nhiều dự án. Đội ngũ kỹ thuật tư vấn chọn biến tần, tủ điện và phụ kiện đạt cấp bảo vệ IP66 theo nhu cầu sử dụng. Khách hàng được hỗ trợ khảo sát tận nơi, thiết kế và lắp đặt trọn gói. Hệ thống cửa hàng trải ba miền giúp khách hàng xem sản phẩm thật và nhận báo giá nhanh.
IP66: hệ thống trụ sở, chi nhánh và kho Việt Nam Solar tại Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Khánh Hòa; bản đồ có Hoàng Sa, Trường Sa
IP66: tư vấn biến tần, tủ điện, phụ kiện tại hệ thống cửa hàng Việt Nam Solar ba miền. Nguồn: Việt Nam Solar thiết kế, số liệu theo tài liệu [25].
Trụ sở chính Hồ Chí Minh

Trụ sở chính: 188 ĐHT41, Phường Đông Hưng Thuận, Tp. HCM.

Kho Hồ Chí Minh: 2939 QL1A, Phường Đông Hưng Thuận, Tp. HCM.

Đường dây nóng: 088.60.60.660

Chi nhánh Cần Thơ

Chi nhánh Cần Thơ: 41D Mậu Thân, Phường Cái Khế, Tp. Cần Thơ.

Kho Cần Thơ: Khu vực Tràng Thọ A, Phường Trung Nhứt, Tp. Cần Thơ.

Đường dây nóng: 094.42.44.424

Chi nhánh Khánh Hòa

Chi nhánh Nha Trang: Thôn Đông Dinh, Xã Diên Khánh, Tỉnh Khánh Hòa.

Kho Nha Trang: Thôn Đông Dinh, Xã Diên Khánh, Tỉnh Khánh Hòa.

Đường dây nóng: 081.60.60.660

Tài liệu tham khảo từ nguồn quốc tế

  1. 1International Electrotechnical Commission. (n.d.). Ingress Protection (IP) ratings. IEC.
  2. 2International Electrotechnical Commission. (1989). IEC 60529:1989 Degrees of protection provided by enclosures (IP Code). IEC Webstore.
  3. 3International Electrotechnical Commission. (2013). IEC 60529:1989+AMD1:1999+AMD2:2013 CSV Degrees of protection provided by enclosures (IP Code). IEC Webstore.
  4. 4International Electrotechnical Commission. (2013). IEC 60529:1989/AMD2:2013 Amendment 2 to Degrees of protection provided by enclosures (IP Code). IEC Webstore.
  5. 5International Electrotechnical Commission. (2021). IEC 62262:2002+AMD1:2021 CSV Degrees of protection provided by enclosures for electrical equipment against external mechanical impacts (IK code). IEC Webstore.
  6. 6UL. (2018). IK & IP Testing for Lighting Products. UL LLC.
  7. 7UL Solutions. (n.d.). Electrical enclosure and related component certification. UL Solutions.
  8. 8UL Solutions. (n.d.). Environmental-rated accessories for enclosures. UL Solutions.
  9. 9UL Solutions. (n.d.). Protection against water ingress. UL Verify.
  10. 10National Electrical Manufacturers Association. (2005). NEMA Enclosure Types. NEMA.
  11. 11National Electrical Manufacturers Association. (n.d.). NEMA FAQs: Enclosures. NEMA.
  12. 12National Electrical Manufacturers Association. (2023). Technical Services Department Bulletin No. 123, NEMA and IP Ratings for Liquidtight Flexible Metal Conduit. NEMA.
  13. 13International Electrotechnical Commission. (2010). IEC 62109-1:2010 Safety of power converters for use in photovoltaic power systems, Part 1: General requirements. IEC Webstore.
  14. 14International Electrotechnical Commission. (2011). IEC 62109-2:2011 Safety of power converters for use in photovoltaic power systems, Part 2: Particular requirements for inverters. IEC Webstore.
  15. 15International Electrotechnical Commission. (2023). IEC 61730-1:2023 Photovoltaic (PV) module safety qualification, Part 1: Requirements for construction. IEC Webstore.
  16. 16International Electrotechnical Commission. (2023). IEC 62208:2023 Empty enclosures for low-voltage switchgear and controlgear assemblies, General requirements. IEC Webstore.
  17. 17International Electrotechnical Commission. (2020). IEC 61439-1:2020 Low-voltage switchgear and controlgear assemblies, Part 1: General rules. IEC Webstore.
  18. 18International Electrotechnical Commission. (2020). IEC 61701:2020 Photovoltaic (PV) modules, Salt mist corrosion testing. IEC Webstore.
  19. 19International Electrotechnical Commission. (2018). IEC 62446-1:2016+AMD1:2018 CSV Photovoltaic (PV) systems, Requirements for testing, documentation and maintenance, Part 1: Grid connected systems. IEC Webstore.
  20. 20International Electrotechnical Commission. (2023). IEC 62548-1:2023 Photovoltaic (PV) arrays, Part 1: Design requirements. IEC Webstore.
  21. 21IEA Photovoltaic Power Systems Programme. (2002). Reliability Study of Grid Connected PV Systems, Field Experience and Recommended Design Practice, Report IEA-PVPS T7-08:2002. IEA-PVPS.
  22. 22IEA Photovoltaic Power Systems Programme. (2017). Assessment of Photovoltaic Module Failures in the Field, Report IEA-PVPS T13-09:2017. IEA-PVPS.
  23. 23National Renewable Energy Laboratory. (n.d.). Accelerated Testing and Analysis. NREL.
  24. 24Sandia National Laboratories. (n.d.). Soiling Losses. PV Performance Modeling Collaborative.
  25. 25Việt Nam Solar. (n.d.). Danh sách cửa hàng và hệ thống chi nhánh. Công ty TNHH Việt Nam Solar.
BIÊN SOẠN VÀ KIỂM DUYỆT

Bài viết do đội ngũ 50 kỹ sư của Công ty TNHH Việt Nam Solar biên soạn và kiểm duyệt. Công ty hoạt động liên tục trong lĩnh vực điện mặt trời từ năm 2018, đã khảo sát, thiết kế và thi công hàng nghìn công trình trên cả nước, đồng thời là nhà phân phối chính hãng hơn 20 thương hiệu biến tần, tấm pin và pin lưu trữ. Mọi kỹ sư tham gia biên soạn đều nắm chứng chỉ hành nghề về điện và xây dựng do cơ quan quản lý Nhà nước cấp.

Việt Nam Solar hoạt động với đầy đủ tư cách pháp nhân, gồm Giấy phép hoạt động điện lực số 175/GP-SCT do Sở Công Thương cấp, Giấy phép năng lực hoạt động xây dựng HCM-00076550 công bố trên cổng thông tin Bộ Xây dựng, cùng nhãn hiệu độc quyền số 604703 do Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Công ty duy trì ba chứng nhận hệ thống quản lý còn hiệu lực gồm ISO 9001:2015, ISO 14001:2018 và ISO 45001:2018, trạng thái hiệu lực xác minh trên IAF CertSearch.

Mọi số liệu kỹ thuật, thông tin pháp lý và mốc thời gian nêu trong bài đều được đối chiếu với hồ sơ chính hãng của nhà sản xuất và văn bản pháp luật hiện hành trước khi xuất bản, để nội dung công bố có thể kiểm chứng độc lập.

Mã số thuế: 0315209693Đường dây nóng: 088.60.60.660Thư điện tử: [email protected]Trang: vietnamsolar.vn

Để lại một bình luận