Mục lục · 11 phần
Dòng AC đi xuyên tối đa (Max. AC passthrough current) là dòng điện xoay chiều (AC) lớn nhất được phép đi từ lưới điện, qua bộ chuyển mạch bên trong biến tần (inverter), thẳng tới tải ở cổng đầu ra.[1][2] Khi có lưới, điện áp ở cổng AC vào của bộ biến tần sạc được chuyển thẳng sang cổng AC ra, nếu nằm trong thông số cho phép.[2] Bộ biến tần sạc Victron MultiPlus-II 48/3000/35-32 cho dòng đi xuyên tối đa 32 A.[3] Khi chạy bằng pin, cùng thiết bị này cấp liên tục 3.000 VA ở 25 °C, tương ứng 3.000 / 230 ≈ 13 A.[3][4] Tỷ số giữa hai mức dòng này là 32 / 13 ≈ 2,5. Ở đầu ra MultiPlus-II, Victron yêu cầu cầu dao chống dòng rò và cầu chì hoặc cầu dao chịu được dòng tải dự kiến, mắc nối tiếp.[4]
Công suất và dòng điện biến tần hybrid lấy từ lưới được trình bày ở bài Công suất AC đầu vào tối đa từ lưới.
Tóm tắt nhanh
| Mục | Thông tin chính |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Max. AC passthrough current; Deye ghi Max. Continuous AC Passthrough (grid to load)[5] |
| Định nghĩa | Dòng AC đi xuyên tối đa (Max. AC passthrough current) là dòng điện xoay chiều (AC) lớn nhất được phép đi từ lưới điện, qua bộ chuyển mạch bên trong biến tần (inverter), thẳng tới tải ở cổng đầu ra[1][2] |
| Nhãn khác trên tài liệu hãng | Maximum feed-through current và Transfer switch của Victron[3][6] |
| Đường đi của dòng điện | Cổng AC vào, qua bộ chuyển mạch, tới cổng AC ra; chỉ khi điện áp vào nằm trong thông số[2] |
| Đơn vị và công suất quy đổi | Ampe (A); công suất biểu kiến S = U × I, đơn vị VA[7] |
| Ví dụ trên datasheet | MultiPlus-II 48/3000/35-32: đi xuyên 32 A, biến tần 3.000 VA ở 25 °C[3] |
| Quan hệ với dòng sạc pin | Khi dòng ra bằng giới hạn dòng vào, dòng sạc giảm về 0 A[2] |
| Khi tải vượt giới hạn dòng vào | Bộ nghịch lưu bù thêm từ pin; máy 3 kVA cấp ra tới 32 + 13 = 45 A[4] |
| Chọn cầu dao | IB ≤ In ≤ Iz: dòng tải ≤ dòng định mức cầu dao ≤ dòng cho phép của dây[8][9] |
| Khi mất lưới | MultiPlus-II chuyển sang chế độ biến tần trong dưới 20 ms[6] |
1. Dòng AC đi xuyên tối đa (Max. AC passthrough current) là gì?
Dòng AC đi xuyên tối đa (Max. AC passthrough current) là dòng điện xoay chiều (AC) lớn nhất được phép đi từ lưới điện, qua bộ chuyển mạch bên trong biến tần (inverter), thẳng tới tải ở cổng đầu ra.[1][2] Trong một nguồn dự phòng nối lưới, khi có lưới, tải và pin cùng được cấp điện từ đường dây lưới.[1] Khi lưới mất, hệ thống dự phòng tự cấp điện cho tải.[1] Datasheet của Deye ghi giới hạn này bằng ampe: 45 A cho dòng SUN-5K đến 12K-SG04LP3-EU, kèm cụm "grid to load".[5] Mục 4 so con số này với dòng bộ nghịch lưu tạo ra khi chạy bằng pin.
Bộ chuyển mạch (Transfer switch) là gì?
Bộ chuyển mạch (Transfer switch) là thiết bị đóng cắt dùng để chuyển một tải giữa các nguồn cấp điện, nhằm giữ việc cấp điện liên tục.[10] IEC 60947-6-1 áp cho bộ chuyển mạch có điện áp định mức không quá 1.000 V AC hoặc 1.500 V DC.[10] IEC 60947-6-1 gồm loại thao tác bằng tay, loại điều khiển từ xa và loại tự động kèm bộ điều khiển.[10] MultiPlus-II của Victron gộp bộ nghịch lưu sin, bộ sạc pin và bộ chuyển mạch trong một vỏ máy.[11] Datasheet MultiPlus-II ghi dòng của bộ chuyển mạch là 32 A, 50 A hoặc 100 A theo cỡ máy.[6] Bộ chuyển nguồn tự động lắp ngoài biến tần được giới thiệu ở bài Tủ ATS.
Rơ le chuyển đổi trong nguồn dự phòng nối lưới
Trong một nguồn dự phòng nối lưới công suất vừa và nhỏ, bộ chuyển mạch dùng rơ le chuyển đổi điều khiển dòng công suất tới tải.[12] Rơ le nối trực tiếp của mạch này có một đầu nối vào nguồn lưới.[1] Trong mô hình thử, rơ le chuyển đổi tác động trong khoảng 3 đến 5 ms.[1] Khi có lưới, pin của hệ này được sạc qua bộ chỉnh lưu nối phía AC và bộ tăng áp một chiều.[1] IEC 61810-1:2015 áp cho rơ le điện cơ và có điều 11 về độ bền điện (Electrical endurance).[13]
Giá trị định mức (Rated value) là gì?
Giá trị định mức (Rated value) là giá trị của một đại lượng dùng để đặc tả, lập cho điều kiện vận hành xác định của thiết bị.[14] Deye ghi nhãn Max. Continuous AC Passthrough (grid to load), tức dòng đi xuyên liên tục tối đa từ lưới tới tải.[5] Với cầu dao, dòng định mức là dòng mang được vô thời hạn ở nhiệt độ môi trường hãng ghi, không vượt giới hạn nhiệt của phần dẫn điện.[15]
Biến tần nối lưới, biến tần độc lập và biến tần nhiều chế độ
Biến tần (Inverter) là bộ biến đổi điện năng đổi dòng điện một chiều thành dòng điện xoay chiều một pha hoặc nhiều pha.[16] Biến tần thuộc phạm vi IEC 62109-2 có thể là loại nối lưới, loại độc lập hoặc loại nhiều chế độ (multiple mode).[16] Biến tần nối lưới (Grid-interactive inverter) là biến tần hoặc chức năng biến tần dùng để phát công suất lên lưới.[16] Dòng đi xuyên chạy theo chiều từ lưới tới tải, đúng như cụm "grid to load" trong nhãn của Deye.[5]
Dòng đi xuyên từ máy phát điện
Nguồn AC ở cổng vào của MultiPlus-II có thể là lưới điện hoặc máy phát.[11] Dòng sạc lớn của bộ biến tần sạc làm lưới hoặc máy phát chịu tải nặng, nên dòng lấy từ nguồn AC đặt được một mức tối đa.[11] Khi lưới mất hoặc máy phát tắt, MultiPlus-II chuyển sang chế độ biến tần và nhận cấp điện cho các thiết bị đang nối.[11] Rơ le lập trình được của MultiPlus-II dùng được làm rơ le khởi động máy phát.[11] Cổng riêng cho máy phát trên biến tần hybrid được trình bày ở bài Cổng máy phát điện.
Định nghĩa ở mục 1 nói tới bộ chuyển mạch bên trong biến tần. Mục 2 lần theo đường đi của dòng điện qua bộ chuyển mạch đó.
2. Dòng AC đi xuyên chạy qua biến tần hybrid theo đường nào?
Dòng AC đi xuyên chạy từ cổng AC vào, qua bộ chuyển mạch, tới cổng AC ra của bộ biến tần sạc.[2][11] Đường này chỉ đóng khi điện áp lưới nằm trong thông số thiết bị chấp nhận.[2]
Từ cổng AC vào tới cổng AC ra
Điện áp AC nối vào cổng AC in của MultiPlus-II được chuyển thẳng sang cổng AC out, nếu nằm trong thông số.[2] Dải điện áp vào của MultiPlus-II 230 V là 187 V đến 265 V, tần số vào 45 Hz đến 65 Hz.[3] Khi điện áp ở cổng AC in bị từ chối, bộ nghịch lưu của MultiPlus-II bật lên.[2] Khi có lại điện lưới hợp lệ, bộ nghịch lưu tắt, đèn "mains on" sáng và bộ sạc bắt đầu sạc.[2]
Rơ le đầu vào AC và rơ le nối đất
MultiPlus-II đóng cắt cổng AC vào bằng các rơ le đầu vào AC.[17] Khi các rơ le đầu vào AC mở, dây trung tính của đầu ra AC được nối xuống vỏ máy.[17] Khi có nguồn AC bên ngoài, rơ le nối đất mở ra trước khi rơ le an toàn ở ngõ vào đóng lại.[4] Victron cho biết trình tự này giúp cầu dao chống dòng rò ở đầu ra làm việc đúng.[4]
Chế độ chỉ sạc vẫn cho điện lưới đi xuyên
Ở vị trí on, bộ biến tần sạc MultiPlus-II làm việc đủ mọi chức năng.[2] Ở vị trí charger only, chỉ bộ sạc pin làm việc khi có điện lưới.[2] Điện áp vào vẫn được chuyển thẳng sang cổng AC out trong chế độ charger only.[2] Chế độ charger only không cho bộ nghịch lưu bật khi mất lưới, để pin không bị xả cạn.[2]
Chuyển sang chế độ biến tần khi mất lưới
MultiPlus-II chuyển nguồn trong dưới 20 ms, đủ nhanh để máy tính và thiết bị điện tử tiếp tục chạy.[6] Khi bật chức năng UPS và nguồn AC vào mất, MultiPlus-II chuyển sang chế độ biến tần gần như không gián đoạn.[17] Datasheet ghi đầu ra chính của MultiPlus-II không bị ngắt khi chuyển nguồn.[6] Thời gian chuyển nguồn được giải thích ở bài Thời gian chuyển mạch. Nguồn dự phòng khi mất lưới được giới thiệu ở bài Nguồn điện khẩn cấp EPS.
Đầu ra phụ AC-out-2 chỉ dùng điện đi xuyên
Ngoài đầu ra không gián đoạn AC-out-1, MultiPlus-II có đầu ra phụ AC-out-2, cắt tải khi thiết bị chạy bằng pin.[11] AC-out-2 dành cho thiết bị chỉ được chạy khi cổng AC-in-1 có điện áp.[4] Tải ở AC-out-2 bị cắt ngay khi bộ biến tần sạc chuyển sang chạy bằng pin.[4] Khi cổng vào có lại điện áp, tải ở AC-out-2 được nối lại sau khoảng 2 phút.[4] Đầu ra phụ của máy 3000 VA ghi 32 A, của máy 8k đến 15k ghi 50 A.[3] Cách chọn nhóm tải giữ điện khi mất lưới được trình bày ở bài Tải thiết yếu.
Nhánh cấp điện từ nguồn AC vào thẳng cho tải cũng có trong UPS, với tên bypass.[18] Mục 3 trình bày nhánh bypass của UPS theo các loại UPS của IEC 62040.
3. Dòng AC đi xuyên liên quan gì đến chế độ bypass?
Các loại UPS tĩnh được định nghĩa trong bộ tiêu chuẩn IEC 62040.[18] Ngõ vào AC bypass của UPS dùng để cấp điện cho nhánh bypass, nếu UPS có nhánh này.[18] IEC 62040-3:2021 quy định yêu cầu hiệu năng và phép thử của một UPS hoàn chỉnh.[19]
Chế độ bypass (Bypass mode) là gì?
Chế độ bypass (Bypass mode) là chế độ UPS cấp điện cho tải qua nhánh bypass thay cho bộ nghịch lưu.[18] IEC 62040-3:2021 có các thuật ngữ bypass (3.2.29), chế độ bypass (3.3.9) và công tắc bypass bảo trì (3.2.28).[19] Chức năng chính của UPS theo IEC 62040-3 là giữ cấp điện liên tục cho tải.[19] Chế độ này ở biến tần hybrid được trình bày ở bài Chế độ bypass.
Khi nào UPS chuyển tải sang bypass
UPS chuyển đổi kép thường có nhánh bypass tĩnh, còn gọi là công tắc tĩnh (static switch).[18] UPS chuyển tải sang nhánh bypass khi UPS hỏng, khi có dòng quá độ của tải như dòng khởi động hoặc dòng sự cố, và khi có đỉnh tải.[18] Nhánh bypass chỉ dùng được khi tần số vào và tần số ra bằng nhau.[18] Khi mức điện áp vào và ra khác nhau, nhánh bypass cần thêm máy biến áp bypass.[18]
UPS chờ thụ động cấp điện lưới thẳng cho tải
Ở UPS chờ thụ động (passive standby), tải được lưới cấp điện qua ngõ vào AC trong vận hành bình thường.[18] Ở chế độ bình thường, điện lưới tới tải qua một bộ lọc loại bỏ một số nhiễu.[18] UPS chờ thụ động không có công tắc tĩnh thật sự, nên cần một khoảng thời gian để chuyển tải sang bộ nghịch lưu.[18] Cấu hình chờ thụ động chỉ dùng cho công suất nhỏ, dưới 2 kVA.[18]
UPS chuyển đổi kép đặt bộ nghịch lưu nối tiếp với tải
Ở UPS chuyển đổi kép (double conversion), bộ nghịch lưu nối tiếp giữa ngõ vào AC và tải.[18] Toàn bộ công suất cấp cho tải đi qua bộ chỉnh lưu, bộ sạc và bộ nghịch lưu.[18] Nhờ công tắc tĩnh, thời gian chuyển tải sang bộ nghịch lưu của cấu hình này không đáng kể.[18]
Nhiễu lưới đi thẳng tới tải khi ở bypass
Khi UPS ở chế độ bypass, nhiễu trên nguồn AC vào có thể truyền thẳng tới tải.[18] Ở UPS tương tác lưới (line-interactive), công tắc tĩnh chuyển tải không gián đoạn.[18] Công tắc tĩnh này còn ngắt ngõ vào AC để điện của bộ nghịch lưu không chạy ngược lên nguồn.[18]
Nhánh bypass bảo trì (Maintenance bypass)
UPS chuyển đổi kép có thêm một nhánh bypass khác, thường gọi là bypass bảo trì, dùng khi bảo trì.[18] Nhánh bypass bảo trì được đóng bằng công tắc thao tác tay.[18]
UPS chuyển tải sang nhánh bypass khi có đỉnh tải.[18] Mục 4 so dòng đi xuyên của biến tần hybrid với dòng ra của bộ nghịch lưu và dòng lấy từ lưới.
4. Dòng AC đi xuyên tối đa khác dòng điện đầu ra tối đa và dòng lấy từ lưới ở điểm nào?
Dòng AC đi xuyên là dòng lưới qua bộ chuyển mạch tới tải, còn dòng ra của bộ nghịch lưu là dòng thiết bị cấp từ pin.[2][11] Trong bảng thông số kỹ thuật của MultiPlus-II, hai con số này nằm ở hai dòng riêng.[3]
Dòng đi xuyên và dòng ra khi chạy bằng pin
MultiPlus-II 48/3000/35-32 cho dòng đi xuyên tối đa 32 A.[3] Bộ nghịch lưu của máy này cấp liên tục 3.000 VA, tức 2.400 W, ở 25 °C.[3] Theo phép tính của Victron, 3.000 VA ở 230 V tương ứng 3.000 / 230 ≈ 13 A.[4] Công suất liên tục của bộ nghịch lưu giảm còn 2.200 W ở 40 °C và 1.700 W ở 65 °C.[3] Công suất đỉnh của máy là 5.500 W.[3] Dòng điện đầu ra tối đa của biến tần nối lưới được trình bày ở bài Dòng điện đầu ra tối đa.
Dòng đi xuyên và dòng điện lấy từ lưới
Datasheet MultiPlus-II ghi dòng bộ chuyển mạch và dòng AC vào tối đa cùng là 32 A, 50 A hoặc 100 A theo cỡ máy.[6] Dòng lấy từ nguồn AC còn dùng để sạc pin, và bộ biến tần sạc chỉ dùng phần dòng còn dư sau tải để sạc.[11] Khi dòng ra AC bằng giới hạn dòng vào đã đặt, dòng sạc giảm về 0 A.[2] Phần công suất lưới dùng để sạc pin được trình bày ở bài Công suất AC đầu vào tối đa từ lưới.
Dòng ở đầu ra khi lưới và pin cùng cấp
Khi tải cần nhiều hơn giới hạn dòng vào, bộ nghịch lưu bật để cấp phần dòng còn thiếu.[2] MultiPlus-II dùng điện pin bù cho phần công suất máy phát, nguồn bờ hoặc lưới còn thiếu.[6] Máy 3 kVA cấp thêm tối đa 3.000 / 230 = 13 A.[4] Với dòng vào tối đa 32 A, đầu ra cấp được tới 32 + 13 = 45 A.[4]
Bảng phân biệt các thông số dễ nhầm
Bảng dùng số của MultiPlus-II 48/3000/35-32, mỗi ô ghi nguồn ngay sau giá trị.
| Thông số | Đường đi của dòng điện | Giá trị |
|---|---|---|
| Dòng đi xuyên tối đa | Từ cổng AC vào qua bộ chuyển mạch tới cổng AC ra | 32 A[3] |
| Dòng AC vào tối đa | Từ lưới hoặc máy phát vào thiết bị | 32 A[6] |
| Công suất liên tục của bộ nghịch lưu | Từ pin qua bộ nghịch lưu tới tải | 3.000 VA, 2.400 W ở 25 °C[3] |
| Dòng bộ nghịch lưu cấp thêm khi PowerAssist | Từ pin, cộng vào dòng lưới | 13 A[4] |
| Dòng đầu ra khi lưới và pin cùng cấp | Tới tải ở cổng AC ra | 45 A[4] |
Mục 5 đổi các dòng điện trong bảng ra công suất tải.
5. Cách tính công suất tải từ dòng AC đi xuyên tối đa
Công suất tải lớn nhất qua bộ chuyển mạch tính từ dòng đi xuyên và điện áp, theo định nghĩa công suất biểu kiến S = U × I.[7] Công thức khác nhau giữa tải một pha và tải ba pha cân bằng.[20]
Công suất biểu kiến (Apparent power) là gì?
Công suất biểu kiến (Apparent power) là tích của điện áp hiệu dụng U và dòng điện hiệu dụng I của một mạch, S = U × I.[7] Đơn vị SI của công suất biểu kiến là vôn ampe, ký hiệu VA.[7] Công suất biểu kiến ở đầu ra biến tần được trình bày ở bài Công suất biểu kiến đầu ra tối đa.
Công thức cho bộ biến tần sạc một pha
Với tải một pha, Dòng điện đầy tải (A) = Công suất biểu kiến (kVA) × 1.000 / Điện áp pha với trung tính (V).[20] Đổi vế, Công suất biểu kiến (VA) = Điện áp pha với trung tính (V) × Dòng điện (A), cùng gốc với S = U × I.[7] Với dòng đi xuyên 32 A ở 230 V, công suất tải lớn nhất qua bộ chuyển mạch là 32 × 230 = 7.360 VA. Với 50 A ở 230 V, con số là 50 × 230 = 11.500 VA.
Công thức cho biến tần ba pha
Với tải ba pha cân bằng, Dòng điện (A) = Công suất biểu kiến (kVA) × 1.000 / (√3 × Điện áp dây (V)).[20] Công thức này cùng gốc với công suất biểu kiến ba pha S = √3 × Điện áp dây × Dòng điện dây.[21] Điện áp dây bằng √3 lần điện áp pha.[21] Datasheet Deye SG04LP3 ba pha, nối lưới kiểu 3L+N+PE, ghi dòng đi xuyên 45 A nhưng không ghi rõ đây là dòng mỗi pha.[5]
Đổi từ VA sang W bằng hệ số công suất
Hệ số công suất (cos φ) là tỷ số kW / kVA.[20] Theo tỷ số này, Công suất tác dụng (W) = Công suất biểu kiến (VA) × cos φ.[20][21] Giả định tải 7.360 VA có cos φ bằng 0,8, công suất tác dụng là 7.360 × 0,8 = 5.888 W.
Điện áp lưới làm thay đổi công suất qua cùng một dòng
Cùng dòng 32 A, công suất qua bộ chuyển mạch ở 220 V là 32 × 220 = 7.040 VA, ở 230 V là 7.360 VA.[7] Mức điện áp của lưới được giải thích ở bài Điện áp lưới định mức.
Công thức ở mục 5 cho biết tải lớn nhất qua bộ chuyển mạch.[7] Mục 6 xét điều xảy ra khi tải vượt mức này.
6. Điều gì xảy ra khi tải vượt dòng AC đi xuyên tối đa?
Khi tải vượt giới hạn dòng AC vào đã đặt, MultiPlus-II giảm dòng sạc về 0 A rồi bật bộ nghịch lưu để cấp phần dòng còn thiếu.[2] Khi tải vượt cả công suất định mức của bộ nghịch lưu, thiết bị báo quá tải, và bộ nghịch lưu tắt khi quá tải hoặc ngắn mạch.[2]
Giới hạn dòng AC đầu vào (AC input current limit) trên MultiPlus-II
Trên MultiPlus-II, giới hạn dòng AC đầu vào là mức dòng tại đó các chức năng PowerControl và PowerAssist bắt đầu hoạt động.[17] Với cách đấu nối tiếp với lưới, máy 3.000 VA đặt được giới hạn từ 4 A đến 32 A.[17] Máy 5.000 VA đặt được từ 6 A đến 50 A, máy 8.000 VA đến 15 kVA đặt được từ 11 A đến 100 A.[17] Bảng điều khiển Digital Multi Control có núm xoay để đặt dòng tối đa của ngõ vào AC L1.[2]
Giảm dòng sạc khi tải tăng (PowerControl)
Bộ biến tần sạc cấp được dòng sạc lớn, làm lưới hoặc máy phát chịu tải nặng, nên dòng lấy từ nguồn AC đặt được một mức tối đa.[11] Với PowerControl, thiết bị tính đến các tải khác và chỉ dùng phần dòng còn dư để sạc.[11] Khi dòng ra AC bằng giới hạn dòng vào, dòng sạc giảm về 0 A và đèn "mains on" nhấp nháy.[2]
Chức năng hỗ trợ công suất (PowerAssist) của MultiPlus-II
PowerAssist là chức năng của MultiPlus-II dùng điện pin bù ngay phần công suất lưới hoặc máy phát còn thiếu.[11] Khi tải cần nhiều hơn giới hạn dòng vào, ngõ vào AC vẫn được chuyển thẳng và bộ nghịch lưu bật để cấp thêm phần dòng thiếu.[2] Lúc này đèn "mains on" sáng và đèn "inverter" nhấp nháy.[2] Với máy 3 kVA, PowerAssist thêm tối đa 13 A, nên đầu ra cấp được tới 32 + 13 = 45 A.[4]
Khi bộ nghịch lưu quá tải
Khi tải vượt công suất định mức của bộ nghịch lưu, đèn "overload" của MultiPlus-II nhấp nháy để báo trước.[2] Khi bộ nghịch lưu tắt do quá tải hoặc ngắn mạch, đèn "overload" sáng liên tục.[2] Danh sách bảo vệ của MultiPlus-II có ngắn mạch đầu ra và quá tải.[3]
Khi dòng vượt mức cầu dao đầu vào
Victron yêu cầu bảo vệ ngõ vào AC của máy 3 kVA bằng cầu chì hoặc cầu dao từ tính 32 A.[4] Dòng cài đặt Ir của cầu dao là mức dòng điện trên đó cầu dao sẽ cắt.[15] Dòng I2 làm thiết bị bảo vệ quá dòng chắc chắn tác động trong thời gian thử quy định, là 1 giờ khi In ≤ 63 A.[9] Thiết bị bảo vệ đặt ở đầu mạch phải cắt dòng nhanh hơn đặc tính I²t của cáp.[22]
Cầu dao ở ngõ vào là thiết bị cắt khi dòng vượt mức.[15] Mục 7 trình bày cách chọn cầu dao và dây dẫn ở hai phía của bộ chuyển mạch.
7. Chọn cầu dao và dây dẫn theo dòng AC đi xuyên tối đa
Cầu dao bảo vệ mạch phải có dòng định mức không nhỏ hơn dòng tải lớn nhất và không lớn hơn dòng cho phép của dây.[8][9] Victron ghi mức cầu dao cho ngõ vào AC của MultiPlus-II và yêu cầu riêng cho đầu ra.[4]
Điều kiện IB ≤ In ≤ Iz
Điều kiện chọn cầu dao là dòng tải lớn nhất IB ≤ dòng định mức hoặc dòng cài đặt In ≤ dòng cho phép lớn nhất của mạch Iz.[8][9] IB là dòng làm việc của mạch cần bảo vệ, Iz là dòng cho phép của cáp theo điều kiện lắp đặt thực tế.[9] Dòng tác động quy ước I2 của thiết bị bảo vệ không được lớn hơn 1,45 lần Iz.[8][9] Khả năng cắt của cầu dao phải lớn hơn dòng ngắn mạch ba pha tại điểm lắp.[8]
Dòng định mức của cầu dao (Rated current) là gì?
Dòng định mức của cầu dao (Rated current) là dòng điện lớn nhất cầu dao mang được vô thời hạn ở nhiệt độ môi trường hãng ghi.[15] Ở dòng này, phần dẫn điện của cầu dao không vượt giới hạn nhiệt quy định.[15] Trong IEC 60947-2, dòng In của cầu dao bằng dòng làm việc liên tục định mức Iu của thiết bị đóng cắt nói chung.[15] Dòng cho phép của một dây dẫn có cách điện thay đổi theo môi trường lắp đặt.[22]
Cầu dao phía cổng AC vào
Victron yêu cầu bảo vệ ngõ vào AC của MultiPlus-II bằng cầu chì hoặc cầu dao từ tính 32 A cho máy 3 kVA.[4] Mức này là 50 A cho máy 5 kVA và 100 A cho máy 8 kVA, 10 kVA, kèm cụm "hoặc nhỏ hơn".[4] Tiết diện dây ngõ vào AC phải chọn tương ứng với cầu chì hoặc cầu dao.[4] Khi nguồn AC vào có định mức thấp hơn, cầu chì hoặc cầu dao phải giảm theo.[4]
Cầu dao và cầu dao chống dòng rò phía cổng AC ra
Đầu ra của MultiPlus-II phải có cầu dao chống dòng rò và một cầu chì hoặc cầu dao chịu được dòng tải dự kiến, mắc nối tiếp.[4] Victron cho phép dùng cầu dao chống dòng rò loại A ở đầu ra.[4] Với máy 3 kVA, đầu ra cấp được tới 45 A khi PowerAssist làm việc.[4]
Tiêu chuẩn bảo vệ quá dòng IEC 60364-4-43
IEC 60364-4-43 ấn bản 4.0 phát hành tháng 7/2023, thay ấn bản 3.0 năm 2008.[23] Trong ấn bản 4.0, điều 433.1 cũ về phối hợp giữa dây dẫn và thiết bị bảo vệ quá tải chuyển thành điều 431.4.2.[23] Ấn bản 4.0 chọn biện pháp tự động cắt nguồn làm biện pháp ưu tiên để bảo vệ quá dòng.[23]
Mục 8 áp các mức cầu dao và các dòng điện ở trên cho một bộ biến tần sạc cụ thể.
8. Ví dụ tính dòng AC đi xuyên cho Victron MultiPlus-II 48/3000/35-32
Ví dụ áp công thức S = U × I[7] và điều kiện IB ≤ In ≤ Iz[8] cho bộ biến tần sạc Victron MultiPlus-II 48/3000/35-32. Mọi số trong mục này quy đổi từ giá trị hãng công bố, phép tính ghi ngay trong câu.
Bước 1: đọc số liệu trên tài liệu của hãng
Sách hướng dẫn và datasheet MultiPlus-II ghi các dòng sau cho máy 48/3000/35-32[3][6]:
- Maximum feed-through current: 32 A.
- Transfer switch: 32 A.
- Input voltage range: 187 V đến 265 V; tần số vào 45 Hz đến 65 Hz.
- Continuous output power at 25 °C: 3.000 VA, 2.400 W; 2.200 W ở 40 °C; 1.700 W ở 65 °C.
- Peak power: 5.500 W.
- Output: 230 V ± 2%, 50 Hz ± 0,1%.
- Auxiliary output: 32 A.
Bước 2: tính công suất qua bộ chuyển mạch
Công suất biểu kiến qua bộ chuyển mạch ở 230 V là 32 A × 230 V = 7.360 VA.[7] Ở 220 V, con số là 32 × 220 = 7.040 VA.
Bước 3: tính dòng bộ nghịch lưu cấp thêm
Victron tính dòng PowerAssist của máy 3 kVA là 3.000 / 230 = 13 A.[4] Công suất liên tục 3.000 VA của bộ nghịch lưu ghi ở 25 °C.[3]
Bước 4: tính dòng tối đa ở cổng AC ra
Khi dòng vào giới hạn ở 32 A và PowerAssist làm việc, đầu ra cấp được tới 32 + 13 = 45 A.[4] Ở 230 V, công suất tương ứng là 45 × 230 = 10.350 VA.
Bước 5: so công suất khi có lưới và khi mất lưới
Khi có lưới, tải tới 7.360 VA đi qua bộ chuyển mạch (bước 2). Khi mất lưới, bộ nghịch lưu cấp liên tục 3.000 VA ở 25 °C.[3] Tải 7.360 VA lớn gấp 7.360 / 3.000 ≈ 2,5 lần công suất liên tục của bộ nghịch lưu.
Bước 6: áp điều kiện chọn cầu dao
Victron yêu cầu cầu chì hoặc cầu dao từ tính 32 A, hoặc nhỏ hơn, ở ngõ vào AC của máy 3 kVA.[4] Giả định dòng tải lớn nhất phía cổng AC ra IB bằng 45 A, mức Victron công bố khi PowerAssist làm việc.[4] Theo điều kiện IB ≤ In ≤ Iz, cầu dao đầu ra cần In ít nhất 45 A, và dây dẫn cần Iz ít nhất bằng In.[8]
Bước 7: tổng hợp kết quả
| Đại lượng | Giá trị | Cách tính |
|---|---|---|
| Dòng đi xuyên tối đa | 32 A | Sách hướng dẫn[3] |
| Công suất qua bộ chuyển mạch ở 230 V | 7.360 VA | 32 × 230 |
| Công suất qua bộ chuyển mạch ở 220 V | 7.040 VA | 32 × 220 |
| Dòng PowerAssist cấp thêm | 13 A | 3.000 / 230[4] |
| Dòng tối đa ở cổng AC ra | 45 A | 32 + 13[4] |
| Công suất liên tục khi mất lưới | 3.000 VA ở 25 °C | Sách hướng dẫn[3] |
| Tỷ số công suất có lưới và mất lưới | Khoảng 2,5 lần | 7.360 / 3.000 |
| In tối thiểu của cầu dao đầu ra (giả định IB = 45 A) | 45 A | IB ≤ In[8] |
Ví dụ dùng số của một model. Mục 9 gom các điểm cần đọc khi chọn biến tần hybrid cho công trình ở Việt Nam.
9. Đọc dòng AC đi xuyên tối đa trên datasheet khi chọn biến tần ở Việt Nam
Đọc dòng AC đi xuyên tối đa trên datasheet là tìm dòng thông số ghi giới hạn dòng từ lưới tới tải, kèm nhãn hãng dùng.[5][3] Deye và Victron in thông số này bằng các nhãn khác nhau, chép ở bảng dưới.[5][3]
Các nhãn passthrough, feed-through và transfer switch
Bảng chép nhãn và giá trị in trên tài liệu của từng hãng.
| Hãng, dòng máy | Nhãn trên tài liệu | Giá trị |
|---|---|---|
| Deye SUN-5K đến 12K-SG04LP3-EU[5] | Max. Continuous AC Passthrough (grid to load) | 45 A |
| Victron MultiPlus-II, sách hướng dẫn[3] | Maximum feed-through current | 32 A, 50 A, 100 A theo cỡ máy |
| Victron MultiPlus-II, datasheet[6] | Transfer switch | 32 A, 50 A, 100 A theo cỡ máy |
Chữ "continuous" trong nhãn
Deye ghi chữ continuous trong nhãn dòng đi xuyên, tức giới hạn cho dòng chạy liên tục.[5] Giá trị định mức là giá trị lập cho một tập điều kiện vận hành xác định.[14] Dòng định mức của cầu dao cũng gắn với một nhiệt độ môi trường hãng ghi.[15]
Ghép song song nhiều bộ biến tần sạc
MultiPlus-II 8k, 10k và 15k chỉ ghép song song được khi dùng bộ chuyển mạch AC lắp ngoài.[3] Datasheet ghi bộ chuyển mạch của các máy 8k, 10k và 15k là 100 A.[6]
Điện áp và tần số lưới phân phối ở Việt Nam
Tần số định mức của hệ thống điện quốc gia Việt Nam là 50 Hz.[24] Lưới phân phối điện Việt Nam gồm các cấp 110 kV, 35 kV, 22 kV, 15 kV, 10 kV, 6 kV và 0,38 kV.[24] Khi vận hành bình thường, độ lệch điện áp cho phép tại điểm đấu nối với khách hàng sử dụng điện là ±5%.[24] MultiPlus-II 230 V nhận điện áp vào từ 187 V đến 265 V và tần số vào từ 45 Hz đến 65 Hz.[3]
Ba cặp thông số dễ nhầm
- Dòng đi xuyên và dòng ra của bộ nghịch lưu: MultiPlus-II 48/3000/35-32 ghi 32 A đi xuyên và 3.000 VA liên tục ở 25 °C.[3]
- Dòng đi xuyên và dòng ra khi PowerAssist làm việc: dòng vào 32 A cộng 13 A từ pin cho 45 A ở đầu ra.[4]
- Dòng đi xuyên và chế độ bypass của UPS: UPS chuyển sang bypass khi hỏng, khi có dòng quá độ hoặc đỉnh tải.[18]
10. Câu hỏi thường gặp về dòng AC đi xuyên tối đa
Q1Dòng AC đi xuyên tối đa (Max. AC passthrough current) là gì?
Q2Dòng đi xuyên 32 A cấp được tải bao nhiêu VA?
Q3Dòng AC đi xuyên có lấy điện từ pin không?
Q4Khi mất lưới, tải ở cổng ra của biến tần hybrid nhận được bao nhiêu công suất?
Q5Dòng AC đi xuyên tối đa có bằng dòng AC vào tối đa không?
Q6Passthrough và feed-through trên datasheet khác nhau thế nào?
Passthrough và feed-through là hai nhãn in trên tài liệu của Deye và Victron.[5][3] Deye ghi Max. Continuous AC Passthrough (grid to load).[5] Victron ghi Maximum feed-through current trong sách hướng dẫn và Transfer switch trong datasheet, cùng 32 A cho máy 3000 VA.[3][6] Ở MultiPlus-II, điện áp cổng AC vào được chuyển thẳng sang cổng AC ra khi nằm trong thông số.[2]
Q7Khi tải vượt dòng AC đi xuyên tối đa, biến tần hybrid xử lý thế nào?
Q8Cầu dao ở cổng tải của biến tần hybrid chọn theo dòng nào?
Q9Chế độ bypass (Bypass mode) là gì?
Chế độ bypass (Bypass mode) là chế độ UPS cấp điện cho tải qua nhánh bypass thay cho bộ nghịch lưu.[18] Ở chế độ bypass, nhiễu trên nguồn AC vào có thể truyền thẳng tới tải.[18] IEC 62040-3:2021 ghi thuật ngữ chế độ bypass ở mục 3.3.9.[19] Chế độ bypass của biến tần hybrid được trình bày ở bài Chế độ bypass.
Q10Máy phát điện có cấp điện xuyên qua biến tần hybrid tới tải được không?
Máy phát điện nối vào cổng AC vào của MultiPlus-II là một nguồn AC, như lưới điện.[11] Điện áp AC ở cổng vào được chuyển thẳng sang cổng AC ra, nếu nằm trong thông số.[2] Dòng lấy từ máy phát đặt được một mức tối đa để máy phát không chịu tải quá nặng.[11] Bộ giới hạn dòng động (dynamic current limiter) cho thiết bị cấp thêm công suất sớm, dùng với máy phát phản ứng chậm.[17]
Q11Tải nhận điện đi xuyên có chịu nhiễu từ lưới không?
Tải nhận điện đi xuyên nhận thẳng điện áp lưới, vì điện áp ở cổng AC vào được chuyển thẳng sang cổng AC ra.[2] Với UPS ở chế độ bypass, nhiễu trên nguồn AC vào có thể truyền thẳng tới tải.[18] MultiPlus-II chỉ chuyển điện áp lưới sang cổng ra khi điện áp nằm trong thông số, với dải điện áp vào 187 V đến 265 V.[2][3]
Q12Biến tần ba pha tính công suất đi xuyên thế nào?
11. Việt Nam Solar và danh sách cửa hàng
Việt Nam Solar là công ty cung cấp toàn bộ giải pháp điện mặt trời, phân phối chính hãng hơn 20 thương hiệu thiết bị. Công ty hoạt động từ năm 2018, làm tổng thầu EPC và ESCO cho các dự án điện mặt trời. Đội kỹ thuật tư vấn chọn biến tần hybrid và cầu dao phía tải dựa trên dòng AC đi xuyên tối đa của từng thiết bị. Khách hàng được khảo sát tận nơi, thiết kế và lắp đặt hoàn chỉnh. Ba chi nhánh tại Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Khánh Hòa trưng bày sản phẩm thật và nhận yêu cầu báo giá.
| Chi nhánh | Địa chỉ | Kho | Đường dây nóng |
|---|---|---|---|
| Trụ sở chính Hồ Chí Minh | 188 ĐHT41, Phường Đông Hưng Thuận, Tp. HCM | 2939 QL1A, Phường Đông Hưng Thuận, Tp. HCM | 088.60.60.660 |
| Chi nhánh Cần Thơ | 41D Mậu Thân, Phường Cái Khế, Tp. Cần Thơ | Khu vực Tràng Thọ A, Phường Trung Nhứt, Tp. Cần Thơ | 094.42.44.424 |
| Chi nhánh Khánh Hòa | Thôn Đông Dinh, Xã Diên Khánh, Tỉnh Khánh Hòa | Thôn Đông Dinh, Xã Diên Khánh, Tỉnh Khánh Hòa | 081.60.60.660 |
Thông tin chi nhánh lấy theo danh sách cửa hàng của Việt Nam Solar.[25]
Tài liệu tham khảo từ nguồn quốc tế
- 1Chowdhury, D., Miah, M. S., Hossain, M. F., Rahman, M. M., Hossain, M. M., Sheikh, M. N. U., Hasan, M. M., Sarker, U., & Hasan, A. S. M. K. (2019). Grid-Connected Emergency Back-Up Power Supply, arXiv:1903.02189. arXiv.
- 2Victron Energy. (n.d.). MultiPlus-II 230V manual, Section 3, Operation. Victron Energy.
- 3Victron Energy. (n.d.). MultiPlus-II 230V manual, Section 7, Technical specifications. Victron Energy.
- 4Victron Energy. (n.d.). MultiPlus-II 230V manual, Section 4, Installation. Victron Energy.
- 5Ningbo Deye Inverter Technology. (2023). SUN-5K, 6K, 8K, 10K, 12K-SG04LP3-EU datasheet, 231211. Deye.
- 6Victron Energy. (n.d.). MultiPlus-II inverter/charger datasheet. Victron Energy.
- 7International Electrotechnical Commission. (n.d.). IEC 60050-131, IEV 131-11-41, apparent power. Electropedia.
- 8Schneider Electric. (n.d.). Practical values for a protective scheme. Electrical Installation Guide.
- 9VDE Verlag. (n.d.). Schutzeinrichtungen für einen vorbeugenden Brandschutz, Leseprobe, Bedingungen nach DIN VDE 0100-430 Abschnitt 433. VDE Verlag.
- 10International Electrotechnical Commission. (2021). IEC 60947-6-1 Ed. 3.0, Low-voltage switchgear and controlgear, Part 6-1, Multiple function equipment, Transfer switching equipment, preview. VDE Verlag.
- 11Victron Energy. (n.d.). MultiPlus-II 230V manual, Section 2, Description. Victron Energy.
- 12Chowdhury, D., Miah, M. S., Hossain, M. F., & Sarker, U. (2020). Implementation of a grid-tied emergency back-up power supply for medium and low power application. International Journal of Electrical and Computer Engineering, 10(6), 6233-6243. IAES.
- 13International Electrotechnical Commission. (2015). IEC 61810-1 Ed. 4.0, Electromechanical elementary relays, Part 1, General and safety requirements, preview. VDE Verlag.
- 14International Electrotechnical Commission. (2001). IEC 60050-151, IEV 151-16-08, rated value. Electropedia.
- 15Schneider Electric. (n.d.). Fundamental characteristics of a circuit-breaker. Electrical Installation Guide.
- 16International Electrotechnical Commission. (2011). IEC 62109-2 Ed. 1.0, Safety of power converters for use in photovoltaic power systems, Part 2, Particular requirements for inverters, preview. VDE Verlag.
- 17Victron Energy. (n.d.). MultiPlus-II 230V manual, Section 5, Configuration. Victron Energy.
- 18Schneider Electric. (n.d.). Types of static UPSs. Electrical Installation Guide.
- 19International Electrotechnical Commission. (2021). IEC 62040-3 Ed. 3.0, Uninterruptible power systems (UPS), Part 3, Method of specifying the performance and test requirements, preview. VDE Verlag.
- 20Schneider Electric. (n.d.). Installed apparent power (kVA). Electrical Installation Guide.
- 21Lucas, J. R. (2001). Three Phase Theory and Symmetrical Components, EE201 lecture notes. University of Moratuwa.
- 22Schneider Electric. (n.d.). Overcurrent protection principles. Electrical Installation Guide.
- 23International Electrotechnical Commission. (2023). IEC 60364-4-43 Ed. 4.0, Low-voltage electrical installations, Part 4-43, Protection for safety, Protection against overcurrent, preview. VDE Verlag.
- 24Bộ Công Thương. (2025). Văn bản hợp nhất Thông tư 05/2025/TT-BCT và Thông tư 46/2025/TT-BCT quy định hệ thống truyền tải điện, phân phối điện và đo đếm điện năng. Bộ Công Thương.
- 25Việt Nam Solar. (n.d.). Danh sách cửa hàng và hệ thống chi nhánh. Công ty TNHH Việt Nam Solar.
Bài viết do đội ngũ 50 kỹ sư của Công ty TNHH Việt Nam Solar biên soạn và kiểm duyệt. Công ty hoạt động liên tục trong lĩnh vực điện mặt trời từ năm 2018, đã khảo sát, thiết kế và thi công hàng nghìn công trình trên cả nước, đồng thời là nhà phân phối chính hãng hơn 20 thương hiệu biến tần, tấm pin và pin lưu trữ. Mọi kỹ sư tham gia biên soạn đều nắm chứng chỉ hành nghề về điện và xây dựng do cơ quan quản lý Nhà nước cấp.
Việt Nam Solar hoạt động với đầy đủ tư cách pháp nhân, gồm Giấy phép hoạt động điện lực số 175/GP-SCT do Sở Công Thương cấp, Giấy phép năng lực hoạt động xây dựng HCM-00076550 công bố trên cổng thông tin Bộ Xây dựng, cùng nhãn hiệu độc quyền số 604703 do Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Công ty duy trì ba chứng nhận hệ thống quản lý còn hiệu lực gồm ISO 9001:2015, ISO 14001:2018 và ISO 45001:2018, trạng thái hiệu lực xác minh trên IAF CertSearch.
Mọi số liệu kỹ thuật, thông tin pháp lý và mốc thời gian nêu trong bài đều được đối chiếu với hồ sơ chính hãng của nhà sản xuất và văn bản pháp luật hiện hành trước khi xuất bản, để nội dung công bố có thể kiểm chứng độc lập.
