Mục lục · 11 phần
IEC 61727 là tiêu chuẩn của Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) về đặc tính giao diện giữa hệ điện mặt trời và lưới điện. IEC 61727 đặt yêu cầu đấu nối cho hệ quang điện chạy song song với lưới qua biến tần tĩnh không tách đảo. Bản IEC 61727 hiện hành là ấn bản 2.0, công bố ngày 14/12/2004 và chưa có bản sửa đổi.[1] Phạm vi khuyến nghị của IEC 61727 là hệ từ 10 kVA trở xuống, đấu vào lưới phân phối hạ áp.[2][3] IEC 61727 có ba ngưỡng chính: dòng một chiều tối đa 1% dòng định mức, tổng méo dòng điện hài dưới 5%, ngắt trong 2 s khi mất lưới.[4][5] Ở Việt Nam, quy định đấu nối điện mặt trời hạ áp dùng bộ ngưỡng riêng và không nêu tên IEC 61727.[6]
Yêu cầu đấu nối của các thị trường khác được tổng hợp ở bài tiêu chuẩn kết nối lưới điện mặt trời.
| Mục | Thông tin chính |
|---|---|
| Tên đầy đủ | Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface[1] |
| Ấn bản hiện hành | IEC 61727:2004, ấn bản 2.0, công bố 14/12/2004, ngày ổn định 2028[1] |
| Ban biên soạn | IEC TC 82, hệ thống năng lượng quang điện mặt trời[1] |
| Phạm vi khuyến nghị | Hệ đến 10 kVA, một pha hoặc ba pha, lưới phân phối hạ áp[2][3] |
| Dòng một chiều | Không quá 1% dòng định mức đầu ra của biến tần[4] |
| Tổng méo dòng điện hài | Dưới 5% ở công suất định mức[4][5] |
| Khi mất lưới | Ngừng cấp điện trong 2 s[4] |
| Đóng lại sau sự cố | Chờ 20 s đến 5 phút[4][5] |
| Phép thử chống tách đảo | Theo IEC 62116[4][14] |
| Bản tiêu chuẩn Việt Nam | Chưa tìm thấy TCVN tương đương |
1. IEC 61727 là gì và quy định những gì cho biến tần hòa lưới?
IEC 61727 quy định cách hệ điện mặt trời hòa lưới làm việc tại điểm nối lưới. Nội dung gồm chất lượng điện năng khi lưới bình thường và cách ngắt khi lưới bất thường.[4] Đối tượng của IEC 61727 là hệ quang điện chạy song song với lưới, đổi điện một chiều thành xoay chiều bằng biến tần tĩnh không tách đảo.[1] Biến tần tĩnh ở đây là biến tần dùng linh kiện bán dẫn.
Tên gọi và ấn bản đang có hiệu lực
Tên gốc của IEC 61727 là "Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface", tức hệ thống quang điện, đặc tính giao diện với lưới điện. Ban kỹ thuật TC 82 của IEC biên soạn IEC 61727, xếp vào nhóm ICS 27.160. Ấn bản 2.0 dày 23 trang, và trang IEC không ghi bản sửa đổi nào.[1] Khi tra bằng tiếng Anh, người đọc có thể gặp cụm IEC 61727 standard hoặc IEC 61727:2004, trong đó 2004 là năm công bố ấn bản 2.0. Ấn bản này sửa đổi ấn bản 1.0 năm 1995, nay được cửa hàng ANSI ghi ở trạng thái lịch sử.[7][8]
Biến tần không tách đảo là gì
Tách đảo là trạng thái biến tần vẫn cấp điện cho một đoạn lưới đã mất nguồn từ phía điện lực. Biến tần không tách đảo là loại biến tần tự ngừng phát khi lưới mất điện. IEC 61727 chỉ áp cho hệ dùng loại biến tần này, và điều 5.1 nêu rõ mục đích ngăn tách đảo.[1][9]
Mục 4 nói về chất lượng điện, mục 5 nói về bảo vệ
Mục 4 của IEC 61727 gồm bảy yêu cầu khi lưới bình thường. Bảy yêu cầu gồm tương thích với lưới, dải điện áp làm việc, nhấp nháy điện áp, dòng một chiều, tần số, dòng điện hài và hệ số công suất. Mục 5 của IEC 61727 gồm các yêu cầu bảo vệ khi lưới bất thường, khi mất lưới, khi đóng lại, cùng nối đất, ngắn mạch và cách ly.[4] Biên bản thử ghi kết quả theo đúng số điều này, như biên bản SPARQ ghi từ điều 4.3 đến 5.4.[10]
Các bản chấp nhận theo khu vực
Biên bản của SolarEdge và SMA ghi kèm EN 61727:1995 và DIN EN 61727:1996, bên cạnh IEC 61727:2004.[4][11] Vùng Vịnh có GSO IEC 61727:2014, được phê duyệt ngày 25/12/2014 và dày 23 trang.[3] Hàn Quốc và Ả Rập Xê Út đăng ký sai khác quốc gia với hệ thống IECEE, mang mã KS C IEC 61727 và SASO-IEC-61727.[12]
2. Hệ điện mặt trời nào thuộc phạm vi IEC 61727?
IEC 61727 khuyến nghị cho hệ hòa lưới từ 10 kVA trở xuống, một pha hoặc ba pha, như hệ của từng hộ gia đình. Hệ trong phạm vi đấu vào lưới phân phối hạ áp của điện lực.[2][3]
Mốc 10 kVA là khuyến nghị cho hệ gia đình
Văn bản IEC 61727 dùng chữ "recommendations", tức khuyến nghị, cho nhóm hệ đến 10 kVA.[3] Ở lưới ba pha 400 V, 10 kVA ứng với khoảng 14,4 A mỗi pha. Ở 380 V, con số này là khoảng 15,2 A (số tự tính, S = √3 × U × I).
Lưới hạ áp, không phải lưới trung áp
IEC 61727 chỉ xét đấu nối với lưới phân phối hạ áp. Tại Việt Nam, cấp hạ áp của lưới phân phối là 0,38 kV theo Thông tư 05/2025/TT-BCT.[13] Hệ đấu lên lưới trung áp qua trạm biến áp riêng vì vậy nằm ngoài phạm vi IEC 61727.
Tương thích điện từ và chống tách đảo nằm ngoài phạm vi
IEC 61727 không xử lý tương thích điện từ (EMC) và không quy định cơ chế bảo vệ chống tách đảo.[2][3] EMC là khả năng thiết bị không phát nhiễu điện từ quá mức và chịu được nhiễu xung quanh. Với biến tần, phần này nằm ở EN 62920 và EN 55011. Phép thử chống tách đảo nằm ở IEC 62116, áp cho biến tần một pha hoặc nhiều pha nối lưới.[14]
Hệ có pin lưu trữ cần kiểm thêm yêu cầu
Theo IEC 61727, yêu cầu giao diện có thể khác khi hệ có thiết bị lưu trữ năng lượng.[3] Dù vậy, biến tần hybrid vẫn được cấp chứng nhận IEC 61727. Sungrow SH5.0RT, SH6.0RT, SH8.0RT và SH10RT có chứng nhận của TÜV SÜD ngày 08/02/2021.[15] Với hệ có pin, chủ đầu tư nên hỏi điện lực về yêu cầu riêng cho chế độ sạc và xả.
Biến tần lớn và vi biến tần cũng có biên bản IEC 61727
Biên bản Bureau Veritas năm 2018 áp cho dòng SolarEdge SE50K đến SE100K, ghép từ hai hoặc ba khối SE25K, SE27.6K hoặc SE33.3K.[4] Chứng nhận U16-0498 áp cho Conext Core XC680, XC630 và XC540 của Schneider Electric.[16] Ở đầu nhỏ, vi biến tần SPARQ Q2000-4102 có biên bản của TÜV Rheinland Bắc Mỹ.[10] Ba ví dụ SolarEdge, Schneider và SPARQ cho thấy giấy tờ IEC 61727 có ở mọi cỡ biến tần, không chỉ ở hệ đến 10 kVA.
3. IEC 61727 có bắt buộc khi đấu nối tại Việt Nam không?
Trong các văn bản đã tra, chưa có quy định nào bắt buộc IEC 61727 khi đấu nối điện mặt trời tại Việt Nam. Điều 41 về điện mặt trời hạ áp trong Thông tư 30/2019/TT-BCT không dẫn chiếu tiêu chuẩn IEC nào.[6] Chứng nhận IEC 61727 vì vậy là bằng chứng kỹ thuật cho hồ sơ, còn ngưỡng phải đạt là ngưỡng của thông tư.
Chưa tìm thấy TCVN chấp nhận IEC 61727
Tra cứu trên Thư viện Pháp luật không cho thấy tiêu chuẩn quốc gia nào tương đương IEC 61727. Phần nối đất và cách ly của IEC 61727 dẫn chiếu sang IEC 60364-7-712, và tiêu chuẩn này đã có bản Việt Nam. TCVN 7447-7-712:2019 hoàn toàn tương đương IEC 60364-7-712:2017, do Ban kỹ thuật TCVN/TC/E1 biên soạn và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.[17]
Thông tư 05/2025/TT-BCT đặt chỉ tiêu tại điểm đấu nối
Thông tư 05/2025/TT-BCT quy định hệ thống truyền tải điện, phân phối điện và đo đếm điện năng, có hiệu lực từ 01/02/2025.[18] Thông tư 05/2025/TT-BCT gồm 11 chương, 164 điều, kế thừa quy định của Thông tư 39/2015/TT-BCT, Thông tư 30/2019/TT-BCT và một số thông tư khác.[19] Các chỉ tiêu chung liên quan đến biến tần hòa lưới hạ áp nằm ở các điều 4 đến 9.
| Chỉ tiêu | Mức trong Thông tư 05/2025/TT-BCT[13] |
|---|---|
| Tần số danh định (Điều 4) | 50 Hz |
| Cấp hạ áp của lưới phân phối (Điều 6) | 0,38 kV |
| Sóng hài điện áp ở cấp hạ áp (Điều 8, Bảng 4a) | Tổng 8,0%, riêng lẻ 5,0% |
| Sóng hài dòng điện của nhà máy điện, trung áp và hạ áp (Điều 8, Bảng 4b) | Tổng 5%, riêng lẻ 4% |
| Nhấp nháy điện áp ở cấp hạ áp (Điều 9, Bảng 6) | Pst95% 1,00; Plt95% 0,80 |
Giới hạn dòng điện hài của Thông tư 05/2025/TT-BCT xét tại điểm đấu nối, so với dòng bậc cơ bản ở phụ tải hoặc công suất phát cực đại.[13] IEC 61727 lại xét riêng biến tần ở công suất định mức. Điều khoản riêng cho điện mặt trời hạ áp của Thông tư 05/2025 cần được đối chiếu trên bản toàn văn trước khi nộp hồ sơ.
Điều 41 Thông tư 30/2019 đặt ngưỡng riêng cho điện mặt trời hạ áp
Thông tư 30/2019/TT-BCT ban hành ngày 18/11/2019, có hiệu lực từ 03/01/2020, và viết lại Điều 41 của Thông tư 39/2015/TT-BCT. Điều 41 mới áp cho hệ điện mặt trời đấu nối lưới phân phối cấp hạ áp. Nội dung gồm ngưỡng tần số, điện áp, công suất phản kháng, dòng một chiều và điều kiện tách, đóng lại lưới.[6] Thông tư 05/2025 kế thừa quy định của Thông tư 30/2019, nên đây là mốc gần nhất để so với IEC 61727.[19]
So sánh ngưỡng IEC 61727 với Điều 41 Thông tư 30/2019
| Nội dung | IEC 61727[4][5] | Điều 41 Thông tư 30/2019/TT-BCT[6] |
|---|---|---|
| Dòng một chiều | Không quá 1% dòng định mức | Không quá 0,5% dòng định mức |
| Tần số 49 Hz đến 51 Hz | Vận hành bình thường | Phát liên tục |
| Tần số 48 Hz đến 49 Hz, 51 Hz đến 51,5 Hz | Ngắt trong 0,2 s | Duy trì phát ít nhất 30 phút |
| Điện áp 50% đến 85% | Ngắt trong tối đa 2,0 s | Duy trì phát ít nhất 2 s |
| Điện áp 110% đến 120% | Ngắt trong tối đa 2,0 s (dải 110% đến 135%) | Duy trì phát ít nhất 2 s |
| Hệ số công suất | Trễ, trên 0,9 khi công suất trên 50% định mức | Không phát công suất phản kháng, cosφ trên 0,98 |
| Khi lưới mất điện | Ngừng cấp điện trong 2 s | Tự ngắt, không phát lên lưới |
| Đóng lại | Chờ 20 s đến 5 phút | Chờ tần số 48 Hz đến 51 Hz, điện áp 85% đến 110% ổn định ít nhất 60 s |
Ba khác biệt người lắp đặt phải xử lý
Khác biệt lớn nhất giữa IEC 61727 và Điều 41 nằm ở tần số. Cài đặt mặc định của IEC 61727 ngắt biến tần sau 0,2 s khi tần số chạm 49 Hz. Điều 41 lại đòi hệ duy trì phát ít nhất 30 phút trong dải 48 Hz đến 49 Hz.[4][6] Ở dải điện áp 50% đến 85%, IEC đặt thời gian ngắt tối đa 2 s, còn thông tư đặt thời gian duy trì tối thiểu 2 s. Hai mốc chỉ gặp nhau ở đúng 2 s (suy ra từ hai văn bản). Dòng một chiều 0,5% của thông tư chặt gấp đôi mức 1% của IEC.
4. Khi lưới bình thường, biến tần phải đạt yêu cầu chất lượng điện nào?
Khi lưới bình thường, biến tần phải chạy đồng bộ với lưới, không gây nhấp nháy quá giới hạn và giữ dòng một chiều dưới 1% dòng định mức. Điện áp, dòng điện và tần số xoay chiều của hệ phải tương thích với lưới của điện lực.[4]
Biến tần bơm dòng, không điều chỉnh điện áp lưới
Theo IEC 61727, hệ quang điện hòa lưới thông thường không điều chỉnh điện áp, chỉ bơm dòng điện vào lưới. Dải điện áp làm việc của biến tần vì vậy là chức năng bảo vệ khi lưới bất thường, không phải chức năng điều áp.[9] Dải vận hành liên tục của IEC 61727 là 85% đến 110% điện áp danh định.
Nhấp nháy điện áp theo IEC 61000-3-3 và IEC 61000-3-5
Nhấp nháy điện áp là dao động điện áp làm đèn sáng tối chập chờn. Điều 4.3 dẫn chiếu IEC 61000-3-3 cho hệ dưới 16 A và IEC 61000-3-5 cho hệ từ 16 A trở lên.[4][9] IEC 61000-3-3 dành cho thiết bị đến 16 A mỗi pha trên lưới 220 V đến 250 V pha, 50 Hz.[20] Dẫn chiếu IEC 61000-3-5 của điều 4.3 viết theo bộ IEC 61000-3 thời điểm năm 2004.
Thiết bị trên 16 A được thử theo EN 61000-3-11
IEC TS 61000-3-5:2009 chỉ dành cho thiết bị có dòng vào trên 75 A mỗi pha.[21] Dải đến 75 A có đấu nối kèm điều kiện thuộc IEC 61000-3-11.[22] Ở bộ hiện hành, biên bản của Bureau Veritas và EMTEK cùng ghi rằng thiết bị trên 16 A được thử theo giới hạn của EN 61000-3-11. Giới hạn dùng trong hai biên bản là biến thiên điện áp tương đối 3,3%, Pst bằng 1,0 và Plt bằng 0,65.[4][9]
Dòng một chiều không quá 1% dòng định mức
Điều 4.4 của IEC 61727 cấm hệ bơm dòng một chiều lớn hơn 1% dòng định mức đầu ra của biến tần. SolarEdge SE27.6K có dòng ra 40 A, nên mức 1% là 400 mA. Giá trị đo lớn nhất của mẫu này chỉ 12,09 mA ở 100% tải.[4] Ngược lại, mẫu 3,1 kW trong nghiên cứu của Lee và cộng sự đo được 1,07 A trên dòng định mức 14,1 A, bị đánh giá không đạt.[5]
5. Giới hạn dòng điện hài và hệ số công suất là bao nhiêu?
IEC 61727 giới hạn tổng méo dòng điện hài (sóng hài dòng điện) dưới 5% ở công suất định mức. Hệ số công suất phải trễ và lớn hơn 0,9 khi công suất ra trên 50% định mức.[4][5] Dòng điện hài là các thành phần dòng điện có tần số bằng bội số nguyên của tần số lưới.
Bảng giới hạn từng bậc dòng điện hài
| Bậc dòng điện hài | Giới hạn (% thành phần cơ bản)[4][5] |
|---|---|
| Bậc lẻ 3 đến 9 | Dưới 4,0% |
| Bậc lẻ 11 đến 15 | Dưới 2,0% |
| Bậc lẻ 17 đến 21 | Dưới 1,5% |
| Bậc lẻ 23 đến 33 | Dưới 0,6% |
| Bậc chẵn 2 đến 8 | Dưới 1,0% |
| Bậc chẵn 10 đến 32 | Dưới 0,5% |
| Tổng méo dòng điện hài | Dưới 5% |
Bậc chẵn chỉ bằng một phần tư bậc lẻ
Điều 4.6 của IEC 61727 viết rằng dòng điện hài bậc chẵn phải nhỏ hơn 25% giới hạn của bậc lẻ tương ứng.[4] Bậc lẻ 3 đến 9 được 4%, nên bậc chẵn 2 đến 8 chỉ còn 1%. Bậc lẻ 11 đến 15 được 2%, nên bậc chẵn từ 10 trở lên còn 0,5%.
Tổng méo dưới 5% đo ở công suất định mức
Giới hạn 5% của IEC 61727 gắn với công suất định mức của biến tần. Yang, Zhou và Blaabjerg ghi nhận IEC 61727 và IEEE 1547-2003 cùng giới hạn tổng méo dòng lưới dưới 5%. Yang và cộng sự cũng đề nghị xem lại các yêu cầu này cho chế độ tải một phần và hệ số công suất khác 1.[23]
Hệ số công suất trễ trên 0,9 khi tải trên 50%
Hệ số công suất là tỷ số giữa công suất tác dụng và công suất biểu kiến. Điều 4.7 của IEC 61727 yêu cầu hệ số công suất trễ lớn hơn 0,9 khi công suất ra lớn hơn 50% định mức. Dưới mốc 50% công suất, điều 4.7 không đặt mức tối thiểu. Yang và cộng sự dẫn cùng mức 0,9 của IEC 61727.[23]
Số đo trên biến tần thương mại
SolarEdge SE27.6K đo được tổng méo dòng điện hài 1,11% đến 1,18% trên ba pha. Hệ số công suất của mẫu này là 0,976 ở khoảng 10% tải và 0,999 từ 50% tải trở lên.[4] Mẫu thử của Lee và cộng sự có tổng méo 2,78% và hệ số công suất 0,99 ở công suất định mức.[5] Datasheet Huawei SUN2000 M1 và Deye G06P3 công bố tổng méo dòng điện hài từ 3% trở xuống.[24][25]
6. Biến tần phải ngắt sau bao lâu khi điện áp, tần số bất thường?
Theo IEC 61727, biến tần phải ngắt trong 0,05 s đến 2 s khi điện áp ra ngoài dải 85% đến 110%. Khi tần số lệch quá 1 Hz, thời gian ngắt là 0,2 s. Điện áp lệch càng xa danh định, thời gian ngắt cho phép càng ngắn.[5]
Bảng thời gian ngắt theo năm dải điện áp
| Điện áp tại điểm đấu nối | Thời gian ngắt tối đa[5][4] | Ở lưới 230 V[4] | Ở lưới 220 V (số tự tính) |
|---|---|---|---|
| Dưới 50% danh định | 0,1 s | Dưới 115 V | Dưới 110 V |
| 50% đến dưới 85% | 2,0 s | 115 V đến 195,5 V | 110 V đến 187 V |
| 85% đến 110% | Vận hành liên tục | 195,5 V đến 253 V | 187 V đến 242 V |
| Trên 110% đến dưới 135% | 2,0 s | 253 V đến 310,5 V | 242 V đến 297 V |
| Từ 135% trở lên | 0,05 s | Từ 310,5 V | Từ 297 V |
Thời gian trong bảng là mức tối đa
Trị số trong bảng thời gian ngắt là thời gian lớn nhất từ lúc điện áp bất thường đến lúc hệ ngừng cấp điện.[5] Biên bản SolarEdge gọi hai mức gần danh định là cấp 1 và hai mức xa danh định là cấp 2. Cấp 1 có thời gian ngắt 2 s, còn cấp 2 chỉ 0,1 s ở phía thấp áp và 0,05 s ở phía quá áp.[4]
Dải ±1 Hz và thời gian ngắt 0,2 s
Điều 5.2.2 của IEC 61727 yêu cầu hệ ngừng cấp điện trong 0,2 s khi tần số lưới ra ngoài khoảng ±1 Hz. Với lưới 50 Hz, ngưỡng ngắt mặc định là 49 Hz và 51 Hz. SolarEdge SE27.6K ngắt tại 49,01 Hz sau 172 ms đến 174 ms, và tại 51,01 Hz sau 192 ms.[4]
Biên bản thường kèm bộ cài đặt của từng nước
Nhiều biên bản IEC 61727 ghi thêm sai khác của điện lực nước sở tại. Biên bản SolarEdge kèm bộ cài đặt của Cơ quan Điện lực Trung ương Ấn Độ (CEA). Biên bản SMA và Huawei kèm quy định của hai điện lực Thái Lan là MEA và PEA.[11][26] Biến tần lắp ở Việt Nam cần bộ cài đặt theo quy định Việt Nam, không giữ cài đặt mặc định IEC.
7. Khi lưới mất điện, biến tần phải xử lý thế nào?
Theo IEC 61727, khi lưới mất điện, biến tần phải ngừng cấp điện trong 2 s. Sau khi lưới phục hồi, biến tần chờ 20 s đến 5 phút mới phát lại.[4][5]
Ngừng cấp điện cho đường dây đã mất điện
Điều 5.1 viết rằng hệ hòa lưới phải ngừng cấp điện cho một đường dây phân phối đã mất điện. Yêu cầu của điều 5.1 áp dụng bất kể trên đường dây còn tải hay nguồn phát khác. Mục đích ghi ngay trong điều khoản là ngăn tách đảo.[9][4] Thông tư 30/2019 cũng buộc hệ hạ áp tự ngắt khi lưới mất điện và không phát lên lưới trong lúc đó.[6]
Giới hạn 2 s và phép thử IEC 62116
Điều 5.3 của IEC 61727 yêu cầu hệ ngừng cấp điện trong vòng 2 s sau khi mất lưới. Khả năng ngừng cấp điện khi mất lưới được thử theo IEC 62116, ấn bản 2.0 công bố ngày 26/02/2014.[14] Trong các phép thử của Bureau Veritas, SolarEdge SE27.6K chạy tiếp lâu nhất khoảng 462 ms, dưới giới hạn 2 s.[4]
Phát hiện tách đảo thụ động và chủ động
Phương pháp thụ động theo dõi điện áp và tần số, rồi ngừng phát khi hai đại lượng này lệch đủ xa khỏi điều kiện bình thường. Phương pháp chủ động tạo thay đổi có chủ đích lên mạch để lộ trạng thái tách đảo.[27] Bảo vệ ngắt theo điện áp và tần số của IEC 61727 thuộc kiểu theo dõi thụ động này.
Chờ 20 s đến 5 phút trước khi phát lại
Theo IEC 61727, sau khi điện áp và tần số lưới trở về dải cho phép, hệ chưa được cấp điện lại trong 20 s đến 5 phút. Điều 41 Thông tư 30/2019 đòi tần số và điện áp ổn định ít nhất 60 s trước khi tự đóng lại.[6] Thời gian chờ đặt trong khoảng 60 s đến 300 s thỏa cả hai mốc (suy ra từ hai văn bản).
Nối đất, ngắn mạch và cách ly theo IEC 60364-7-712
Các điều 5.5, 5.6 và 5.7 yêu cầu nối đất, bảo vệ ngắn mạch và phương tiện cách ly, đóng cắt theo IEC 60364-7-712. SolarEdge đáp ứng điều 5.7 bằng rơ le có khe hở tiếp điểm tối thiểu 2,1 mm.[4] Ở Việt Nam, phần nối đất và cách ly đối chiếu với TCVN 7447-7-712:2019.[17]
8. Ví dụ đọc chứng nhận IEC 61727 của biến tần Deye 10 kW
Biến tần Deye SUN-10K-G06P3-EU-AM2 có tên trong chứng nhận IEC 61727 của SGS. Khi lắp ở lưới 220/380 V, thiết bị vẫn phải được chỉnh bảo vệ tần số và kiểm dòng một chiều theo quy định Việt Nam. Sáu bước dưới đây đi từ chứng nhận IEC 61727 đến bộ cài đặt.
Bước 1: tìm đúng model trên chứng nhận
Chứng nhận PCS-24-1115/M1 do SGS Testing & Control Services Singapore cấp ngày 17/08/2024, sửa lần cuối ngày 26/04/2025. Chứng nhận PCS-24-1115/M1 liệt kê 60 model dòng G06P3 từ SUN-3K đến SUN-15K, gồm bản có và không có hậu tố -P1. SUN-10K-G06P3-EU-AM2 có tên trong danh sách, nên chứng nhận áp cho model này.
Bước 2: kiểm tổ chức cấp và biên bản gốc
Chứng nhận Deye ghi SGS chứng nhận theo ISO/IEC 17065:2012, chuẩn dành cho tổ chức chứng nhận sản phẩm. Chứng nhận dựa trên bốn biên bản GZES220300424901 đến GZES220300424904, bản sửa đổi 03. Tờ chứng nhận không ghi số đo, nên khi cần số đo phải xin hãng các biên bản này.[28]
Bước 3: kiểm ấn bản tiêu chuẩn
Chứng nhận ghi IEC 61727:2004, IEC 62116:2014, IEC 61683:1999 và nhóm IEC 60068-2.[28] IEC 61727:2004 là ấn bản hiện hành, và IEC 62116:2014 là ấn bản 2.0 của tiêu chuẩn thử chống tách đảo.[14] Hai ấn bản trên chứng nhận Deye vì vậy đều là bản mới nhất.
Bước 4: tính giới hạn dòng một chiều
Giả định biến tần phát 10 kW ở hệ số công suất 1 trên lưới 380 V. Dòng định mức mỗi pha bằng 10.000 / (√3 × 380) ≈ 15,2 A (số tự tính). Giới hạn 1% của IEC 61727 là khoảng 152 mA, còn giới hạn 0,5% của Thông tư 30/2019 là khoảng 76 mA (số tự tính). Datasheet Deye ghi dòng một chiều bơm vào lưới dưới 0,5% dòng định mức.[25] Con số công bố nằm trong cả hai giới hạn, còn số đo thật nằm trong biên bản.
Bước 5: quy ngưỡng ngắt về lưới 220/380 V
Datasheet ghi lưới 220/380 V hoặc 230/400 V, dải điện áp 0,85 Un đến 1,1 Un và dải tần 45 Hz đến 55 Hz cho lưới 50 Hz.[25] Với điện áp pha 220 V, dải vận hành liên tục của IEC 61727 là 187 V đến 242 V (số tự tính). Dải 0,85 Un đến 1,1 Un trên datasheet trùng với dải này.
Bước 6: so với Điều 41 Thông tư 30/2019
Cài đặt mặc định IEC ngắt ở 49 Hz sau 0,2 s, nên chưa đáp ứng yêu cầu duy trì phát 30 phút ở 48 Hz đến 49 Hz.[6] Ngưỡng thấp tần cần đặt từ 48 Hz trở xuống, nằm trong dải 45 Hz đến 55 Hz của datasheet (suy ra từ hai tài liệu). Hệ số công suất của Deye chỉnh được từ 0,8 sớm đến 0,8 trễ, nên có thể đặt trên 0,98 như thông tư yêu cầu.[25]
Kết quả kiểm cho biến tần trong ví dụ
- Model có tên trên chứng nhận, ấn bản tiêu chuẩn là bản hiện hành.
- Dòng một chiều công bố dưới 0,5%, cần xin biên bản để xem số đo.
- Dải điện áp mặc định khớp IEC 61727 ở lưới 220 V.
- Ngưỡng thấp tần phải chỉnh xuống 48 Hz trở xuống trước khi đóng điện.
- Hệ số công suất đặt trên 0,98, thời gian đóng lại đặt từ 60 s đến 300 s.
9. Hãng biến tần nào công bố đạt IEC 61727, tài liệu ở đâu?
Huawei, Sungrow, Deye, GoodWe, SolaX, SMA, SolarEdge và Schneider Electric đều có model công bố đạt IEC 61727. Bằng chứng nằm ở ba loại giấy tờ: datasheet, chứng nhận và biên bản thử nghiệm.
Bảng hãng và tài liệu đã đối chiếu
| Hãng, model | Tài liệu | Tiêu chuẩn ghi kèm | Tổ chức, số hiệu, ngày | Nguồn |
|---|---|---|---|---|
| Huawei SUN2000-3KTL đến 10KTL-M1 | Trang thông số | IEC 61727, IEC 62116 cùng nhiều bộ quy chuẩn lưới | Huawei | [24] |
| Huawei SUN2000-20KTL | Biên bản | IEC 61727:2004, IEC 62116:2008, sai khác PEA:2016 | Bureau Veritas Thâm Quyến, PVTH170524 N014, 18/08/2017 | [26] |
| Sungrow SH5.0RT đến SH10RT (hybrid) | Chứng nhận | IEC 61727:2004, IEC 62116:2014, IEC 61683:1999 | TÜV SÜD, D 073342 0315 Rev. 00, 08/02/2021 | [15] |
| Deye SUN-3K đến 15K-G06P3 | Chứng nhận | IEC 61727:2004, IEC 62116:2014, IEC 61683:1999, IEC 60068-2 | SGS Singapore, PCS-24-1115/M1, 17/08/2024 | [28] |
| GoodWe GW4K-DT đến GW10KT-DT, GW4000 đến GW6000-SDT-20 | Chứng nhận | IEC 61727:2004, IEC 62116:2014, IEC 61683:1999, EN 50530:2010 | Bureau Veritas Đức, U22-0121, 25/03/2022 | [29] |
| SolaX X1-3.0 đến X1-5.98-T | Chứng nhận | IEC 61727:2004, IEC 62116:2014, IEC 61683:1999 | Bureau Veritas Đức, U19-0069, 25/01/2019 | [30] |
| SMA STP 20000TL-30, STP 25000TL-30 | Biên bản | IEC 61727:2004, IEC 62116:2008, MEA:2013, PEA:2013 | Bureau Veritas Đức, 14TH0304-IEC61727_1, 03/12/2014 (bản sửa 1) | [11] |
| SolarEdge SE50K đến SE100K | Biên bản | IEC 61727:2004, IEC 62116:2008 và 2014, sai khác CEA | Bureau Veritas Đức, 17TH0209-IEC61727_0, 04/05/2018 | [4] |
| Schneider Conext Core XC540, XC630, XC680 | Chứng nhận | IEC 61727:2004, IEC 62116:2008, IEC 61683:1999 | Bureau Veritas Đức, U16-0498, 07/09/2016 | [16] |
| Schneider Conext CL 20000E, 25000E | Tuyên bố hợp chuẩn | IEC 61727:2004, IEC 62116:2008, sổ tay đấu nối TNB của Malaysia | Schneider Electric, 15/12/2014 | [31] |
| SPARQ Q2000-4102 (vi biến tần) | Biên bản | IEC 61727 ấn bản 2, 2004 | TÜV Rheinland Bắc Mỹ, US22SJF7.001, 15/08/2022 | [10] |
Tên model và ấn bản tiêu chuẩn chép theo đúng tài liệu gốc.
Biên bản, chứng nhận và datasheet khác nhau thế nào
Biên bản thử nghiệm IEC 61727 chứa số đo từng điều khoản. Biên bản SolarEdge dài 57 trang, có số đo dòng một chiều, dòng điện hài và thời gian ngắt.[4] Chứng nhận chỉ liệt kê model, tiêu chuẩn và số biên bản gốc.[29] Datasheet thường chỉ ghi tên tiêu chuẩn trong danh sách quy chuẩn lưới.[24] Khi cần chứng minh một ngưỡng cụ thể, chỉ biên bản trả lời được.
Mẫu biên bản TRF 61727 và hệ thống IECEE
Mẫu biên bản thử nghiệm, tiếng Anh là Test Report Form, viết tắt TRF, là khung chuẩn để phòng thử ghi kết quả. Mẫu IECEE TRF 61727 ấn bản 2.0 năm 2017 dành cho IEC 61727:2004.[32] Hệ thống đánh giá hợp chuẩn IECEE đưa IEC 61727:2004 vào danh mục từ ngày 01/10/2007, thuộc nhóm thiết bị quang điện.[12] Biên bản SPARQ cho thấy cách ghi theo mẫu này: mỗi điều khoản nhận kết quả đạt, không áp dụng hoặc ghi chú.[10]
Điều kiện riêng của điện lực có thể đi kèm
Tài liệu IEC 61727 của SMA ghi điện lực MEA của Thái Lan chỉ chấp nhận một số phiên bản firmware. SMA khuyên tắt cập nhật tự động. Biến tần cho vùng MEA được giao thẳng từ nhà máy, vì biên bản kiểm tra xuất xưởng không làm lại được sau khi giao.[11] Tuyên bố của Schneider cho Conext CL nêu các sai khác theo sổ tay kỹ thuật đấu nối của TNB tại Malaysia.[31]
Phiên bản phần cứng cũng nằm trong phạm vi chứng nhận
Chứng nhận Conext Core XC chỉ áp cho phiên bản phần cứng mang nhãn cấu hình nối đất có trong danh sách. Ví dụ là nhãn "Positive Ground IMD" hay "Floating DC No IMD".[16] Thiết bị cùng tên nhưng mang nhãn khác nằm ngoài phạm vi chứng nhận U16-0498. Khi nhận hàng, cần so nhãn trên máy với danh sách trong chứng nhận.
IEC 61727 đứng ở đâu so với IEEE 1547 và quy chuẩn châu Âu
IEEE 1547-2018 bao quát máy phát đồng bộ, máy phát không đồng bộ và bộ biến đổi công suất, viết cho nguồn 60 Hz.[33] IEC 61727 hẹp hơn, chỉ cho hệ quang điện dùng biến tần tĩnh.[1] Datasheet Huawei và Deye cùng liệt kê IEC 61727 cạnh VDE-AR-N 4105, CEI 0-21 và NRS 097. Datasheet Deye ghi thêm EN 50549.[24][25] Bức tranh chung của các bộ quy chuẩn này có ở bài tiêu chuẩn IEC trong điện mặt trời.
10. Câu hỏi thường gặp về tiêu chuẩn IEC 61727
Các câu hỏi dưới đây gom những trường hợp hay gặp khi lập hồ sơ IEC 61727 cho biến tần nhưng chưa nói ở các mục trên.
Q1Toàn văn IEC 61727 mua ở đâu và giá bao nhiêu?
Q2Biên bản theo IEC 62116:2008 có còn dùng được không?
Q3Vi biến tần có đủ hết các hạng mục IEC 61727 không?
Vi biến tần không nhất thiết có đủ mọi hạng mục IEC 61727. Biên bản SPARQ Q2000-4102 ghi hạng mục dòng một chiều là không áp dụng. Phép thử nhấp nháy của mẫu này được chuyển sang biên bản EMC của TÜV.[10]
Q4Chứng nhận đã cấp có thể được sửa đổi không?
Chứng nhận IEC 61727 đã cấp có thể được sửa đổi. Chứng nhận Deye PCS-24-1115/M1 cấp năm 2024 và sửa lần cuối năm 2025.[28] Bốn biên bản gốc của chứng nhận Deye đều đã qua bản sửa đổi 03. Khi đối chiếu, người lập hồ sơ cần dùng bản sửa mới nhất.
Q6Cập nhật firmware có ảnh hưởng đến hồ sơ IEC 61727 không?
Cập nhật firmware có thể ảnh hưởng đến hồ sơ IEC 61727. Tài liệu của SMA ghi điện lực MEA chỉ chấp nhận một số phiên bản firmware và khuyên tắt cập nhật tự động.[11] Trước khi nâng firmware cho hệ đã nghiệm thu, chủ hệ nên hỏi hãng phiên bản đó còn nằm trong hồ sơ hay không.
Q7IEC 61727 có yêu cầu giảm công suất khi tần số tăng không?
Danh mục điều khoản 4.1 đến 5.7 của IEC 61727 không có yêu cầu này. Điều 41 Thông tư 30/2019 lại đòi hệ từ 20 kWp giảm công suất tác dụng khi tần số trên 50,5 Hz.[6]
Q8Hệ điện mặt trời hạ áp bao nhiêu kWp phải đấu ba pha?
Theo Điều 41 Thông tư 30/2019, hệ dưới 20 kWp được đấu một pha hoặc ba pha theo thỏa thuận với đơn vị phân phối. Hệ từ 20 kWp trở lên phải đấu ba pha.[6] IEC 61727 không đặt mốc này.
Q9Model có hậu tố khác có dùng chung chứng nhận không?
Model có hậu tố khác chỉ dùng chung chứng nhận IEC 61727 khi hậu tố đó có tên trên giấy. Chứng nhận Deye ghi riêng từng model có và không có hậu tố -P1, cùng ba biến thể AM2, BM2 và CM2.[28]
Q10IEC 61727 có dùng được cho lưới 60 Hz không?
IEC 61727 dùng được cho lưới 60 Hz. Với lưới 60 Hz, ngưỡng ngắt tần số là 59 Hz và 61 Hz, cùng thời gian 0,2 s.[5] Lưới Việt Nam dùng 50 Hz, nên ngưỡng tương ứng là 49 Hz và 51 Hz.
Q11Tổ chức cấp chứng nhận IEC 61727 cần đạt điều kiện gì?
11. Việt Nam Solar và danh sách cửa hàng
Việt Nam Solar là nhà phân phối chính hãng hơn 20 thương hiệu điện mặt trời hàng đầu thế giới. Công ty hoạt động từ năm 2018, giữ vai trò tổng thầu EPC và đơn vị ESCO cho nhiều dự án. Đội ngũ kỹ thuật tư vấn chọn inverter đạt IEC 61727 theo yêu cầu đấu nối của từng dự án. Khách hàng được hỗ trợ khảo sát tận nơi, thiết kế và lắp đặt trọn gói. Hệ thống cửa hàng trải ba miền giúp khách hàng xem sản phẩm thật và nhận báo giá nhanh.
Trụ sở chính: 188 ĐHT41, Phường Đông Hưng Thuận, Tp. HCM.
Kho Hồ Chí Minh: 2939 QL1A, Phường Đông Hưng Thuận, Tp. HCM.
Đường dây nóng: 088.60.60.660
Chi nhánh Cần Thơ: 41D Mậu Thân, Phường Cái Khế, Tp. Cần Thơ.
Kho Cần Thơ: Khu vực Tràng Thọ A, Phường Trung Nhứt, Tp. Cần Thơ.
Đường dây nóng: 094.42.44.424
Chi nhánh Nha Trang: Thôn Đông Dinh, Xã Diên Khánh, Tỉnh Khánh Hòa.
Kho Nha Trang: Thôn Đông Dinh, Xã Diên Khánh, Tỉnh Khánh Hòa.
Đường dây nóng: 081.60.60.660
Tài liệu tham khảo từ nguồn quốc tế
- 1International Electrotechnical Commission. (2004). IEC 61727:2004 Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface. IEC Webstore.
- 2GlobalSpec. (2004). IEC 61727, Photovoltaic (PV) Systems, Characteristics of the Utility Interface. GlobalSpec Standards.
- 3GCC Standardization Organization. (2014). GSO IEC 61727:2014 Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface. GSO.
- 4Bureau Veritas Consumer Products Services Germany GmbH. (2018). Test report IEC 61727 / IEC 62116, SolarEdge three phase inverters, report 17TH0209-IEC61727_0. SolarEdge Technologies.
- 5Lee, J. H., Yoon, Y. H., & Kim, J. M. (2015). Analysis of IEC 61727 Photovoltaic (PV) systems Characteristics of the utility interface. International Journal of Internet, Broadcasting and Communication, 7(2), 90-95.
- 6Bộ Công Thương. (2019). Thông tư 30/2019/TT-BCT sửa đổi Thông tư 25/2016/TT-BCT và Thông tư 39/2015/TT-BCT. Thư Viện Pháp Luật.
- 7American National Standards Institute. (2004). IEC 61727 Ed. 2.0 b:2004 Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface. ANSI Webstore.
- 8American National Standards Institute. (1995). IEC 61727 Ed. 1.0 b:1995 Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface. ANSI Webstore.
- 9EMTEK (Shenzhen) Co., Ltd. (2019). Test report IEC 61727 and IEC 62116, ATESS hybrid power system MA HPS50, report ES190602003P. Shenzhen ATESS Power Technology.
- 10TÜV Rheinland of North America. (2022). IEC 61727 test report, PV micro-inverter Q2000-4102, report US22SJF7.001. SPARQ Systems.
- 11Bureau Veritas Consumer Products Services Germany GmbH. (2014). Test report IEC 61727 with MEA and PEA requirements, SMA STP 20000TL-30 and STP 25000TL-30, report 14TH0304-IEC61727_1. SMA Solar Technology.
- 12IECEE. (n.d.). IEC 61727:2004 Photovoltaic (PV) systems, Characteristics of the utility interface. IEC System of Conformity Assessment Schemes for Electrotechnical Equipment and Components.
- 13Bộ Công Thương. (2025). Thông tư 05/2025/TT-BCT quy định hệ thống truyền tải điện, phân phối điện và đo đếm điện năng, toàn văn. Cổng phổ biến giáo dục pháp luật tỉnh Thái Bình.
- 14International Electrotechnical Commission. (2014). IEC 62116:2014 Utility-interconnected photovoltaic inverters, Test procedure of islanding prevention measures. IEC Webstore.
- 15TÜV SÜD Product Service GmbH. (2021). Certificate D 073342 0315 Rev. 00, Sungrow SH5.0RT, SH6.0RT, SH8.0RT, SH10RT, IEC 61727, IEC 62116, IEC 61683. Sungrow Power Supply.
- 16Bureau Veritas Consumer Products Services Germany GmbH. (2016). Certificate U16-0498, Conext Core XC680, XC630 and XC540, IEC 61727, IEC 62116, IEC 60068, IEC 61683. Schneider Electric Solar Inverters USA.
- 17Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam. (2019). TCVN 7447-7-712:2019 (IEC 60364-7-712:2017) Hệ thống lắp đặt điện hạ áp, Phần 7-712. Thư Viện Pháp Luật.
- 18LuatVietnam. (2025). Bộ Công Thương ban hành 5 thông tư mới về điện áp dụng từ 01/02/2025. LuatVietnam.
- 19Tạp chí Công Thương. (2025). Quy định về yêu cầu kỹ thuật trong hệ thống truyền tải điện, hệ thống phân phối điện. Tạp chí Công Thương.
- 20International Electrotechnical Commission. (2021). IEC 61000-3-3:2013+AMD1:2017+AMD2:2021 CSV Limitation of voltage changes, voltage fluctuations and flicker, equipment with rated current ≤16 A per phase. IEC Webstore.
- 21International Electrotechnical Commission. (2009). IEC TS 61000-3-5:2009 Limitation of voltage fluctuations and flicker for equipment with rated current greater than 75 A. IEC Webstore.
- 22International Electrotechnical Commission. (2017). IEC 61000-3-11:2017 Limitation of voltage changes, voltage fluctuations and flicker, equipment with rated current ≤ 75 A and subject to conditional connection. IEC Webstore.
- 23Yang, Y., Zhou, K., & Blaabjerg, F. (2016). Current Harmonics from Single-Phase Grid-Connected Inverters, Examination and Suppression. IEEE Journal of Emerging and Selected Topics in Power Electronics, 4(1), 221-233.
- 24Huawei Digital Power. (n.d.). SUN2000-3/4/5/6/8/10KTL-M1 specifications. Huawei.
- 25Ningbo Deye Inverter Technology. (n.d.). Three Phase String Inverter SUN-3/4/5/6/7/8/9/10/12/15K-G06P3-EU-AM2 datasheet. Artline.
- 26Bureau Veritas Shenzhen Co., Ltd. (2017). Test report IEC 61727 / IEC 62116 with PEA:2016 deviations, Huawei SUN2000-20KTL. Huawei Technologies.
- 27Bower, W. (2002). Evaluation of Islanding Detection Methods for Utility-Interactive Inverters in Photovoltaic Systems, SAND2002-3591. Sandia National Laboratories.
- 28SGS Testing & Control Services Singapore. (2025). Certificate PCS-24-1115/M1, Deye SUN-3K to SUN-15K-G06P3, IEC 61727, IEC 62116, IEC 60068, IEC 61683. Ningbo Deye Inverter Technology.
- 29Bureau Veritas Consumer Products Services Germany GmbH. (2022). Certificate U22-0121, GoodWe photovoltaic inverters, IEC 61727, IEC 62116, IEC 61683, EN 50530, IEC 60068. GoodWe Technologies.
- 30Bureau Veritas Consumer Products Services Germany GmbH. (2019). Certificate U19-0069, SolaX X1 Boost G3, IEC 61727, IEC 62116, IEC 60068, IEC 61683. SolaX Power.
- 31Schneider Electric Solar Inverters USA. (2014). Declaration of Conformity, Conext CL 20000E and CL 25000E, IEC 61727 and IEC 62116, Malaysia. Schneider Electric.
- 32American National Standards Institute. (2017). IECEE TRF 61727 Ed. 2.0 en:2017, Test Report Form for IEC 61727:2004. ANSI Webstore.
- 33Institute of Electrical and Electronics Engineers. (2018). IEEE 1547-2018 Standard for Interconnection and Interoperability of Distributed Energy Resources with Associated Electric Power Systems Interfaces. IEEE Standards Association.
- 34Việt Nam Solar. (n.d.). Danh sách cửa hàng và hệ thống chi nhánh. Công ty TNHH Việt Nam Solar.
Bài viết do đội ngũ 50 kỹ sư của Công ty TNHH Việt Nam Solar biên soạn và kiểm duyệt. Công ty hoạt động liên tục trong lĩnh vực điện mặt trời từ năm 2018, đã khảo sát, thiết kế và thi công hàng nghìn công trình trên cả nước, đồng thời là nhà phân phối chính hãng hơn 20 thương hiệu biến tần, tấm pin và pin lưu trữ. Mọi kỹ sư tham gia biên soạn đều nắm chứng chỉ hành nghề về điện và xây dựng do cơ quan quản lý Nhà nước cấp.
Việt Nam Solar hoạt động với đầy đủ tư cách pháp nhân, gồm Giấy phép hoạt động điện lực số 175/GP-SCT do Sở Công Thương cấp, Giấy phép năng lực hoạt động xây dựng HCM-00076550 công bố trên cổng thông tin Bộ Xây dựng, cùng nhãn hiệu độc quyền số 604703 do Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Công ty duy trì ba chứng nhận hệ thống quản lý còn hiệu lực gồm ISO 9001:2015, ISO 14001:2018 và ISO 45001:2018, trạng thái hiệu lực xác minh trên IAF CertSearch.
Mọi số liệu kỹ thuật, thông tin pháp lý và mốc thời gian nêu trong bài đều được đối chiếu với hồ sơ chính hãng của nhà sản xuất và văn bản pháp luật hiện hành trước khi xuất bản, để nội dung công bố có thể kiểm chứng độc lập.
